Çalışma kâğıtları ve bulgu defteri
Denetim dosyanızın dizinini tutun, her kâğıtta kimin hazırladığını ve kimin gözden geçirdiğini kaydedin; bulduğunuz yanlışlıkları düzeltme kaydıyla yazın; kontrol listesiyle eksik iş bırakmayın, risk karnesiyle firmanın uyarı işaretlerini toplayın. Düzeltilmeyenlerin kâr etkisi önemlilikle karşılaştırılır ve yönetimin yazılı beyanına eklenecek özet hazırlanır.
- Dosya bilgisayarınızdan çıkmaz
- BDS 230 ve BDS 450 hükümlerine göre
- Excel çıktısı ve yazdırılabilir rapor
Dayanak ve hesap yöntemi
- Çalışma kâğıtları (BDS 230): kâğıtlar, denetimle bağlantısı olmayan tecrübeli bir denetçinin uygulanan prosedürlerin niteliğini, zamanlamasını ve kapsamını, sonuçlarını ve elde edilen kanıtı, önemli hususları ve muhakemeleri anlayabileceği biçimde hazırlanır (par. 8). Test edilen kalemlerin belirleyici özellikleri, çalışmayı kimin yürüttüğü ve tamamlandığı tarih, kimin gözden geçirdiği, tarihi ve kapsamı kaydedilir (par. 9). Önemli hususlarda yönetimle yapılan görüşmeler kiminle ve ne zaman yapıldığıyla yazılır (par. 10).
- Nihai denetim dosyası: birleştirme için uygun süre genellikle denetçi raporu tarihinden itibaren en fazla altmış gündür (BDS 230 A21). Araç bu tarihi rapor tarihinden hesaplar.
- Bulgular (BDS 450): bariz biçimde önemsiz sayılanlar dışındaki yanlışlıklar biriktirilir (par. 5); bu eşik çalışma kâğıdına yazılır (par. 15a). Tutarı eşiğin altında olsa da nitelik bakımından önemli olabileceğini işaretlediğiniz ya da kaydı sorunlu olan bulgu biriktirilir (A2-A3). Fiili, muhakeme ve öngörülen yanlışlık ayrımı A6 paragrafındandır.
- Kâr etkisi: Tek Düzen Hesap Planı'nda 6. ve 7. sınıf hesaplara yapılan alacak vergi öncesi kârı artırır, borç azaltır; 690, 691 ve 692 hesapları vergi öncesi kâra dahil edilmez. 710-749 üretim ve hizmet maliyeti hesaplarına yapılan düzeltmenin bir kısmı stoklarda kalabilir; araç bunu ayrıca hatırlatır. 760, 770 ve 780 gibi dönem giderleri doğrudan kâra yansır.
- Önemlilikle karşılaştırma: düzeltilmemiş yanlışlıkların cari ve önceki dönem kâr etkisi ayrı gösterilir (par. 11b). Tek başına önemliliğe ulaşan yanlışlık başka yanlışlıklarla mahsup edilemez (A19). Standart "önemliliğe yaklaşma" için oran vermez (par. 6b, A8); araç oranı gösterir, performans önemliliğinin aşılmasını uyarı olarak verir. Önemli olup olmadığı kararı denetçinindir ve gerekçesiyle yazılır (par. 15c).
- Kontrol listesi: planlama, yürütme, yıl sonu kapanış/vergi ve tamamlama aşamalarında 44 madde. Denetim maddeleri ilgili bağımsız denetim standardına (numaralar KGK'nın Türkiye Denetim Standartlarına İlişkin Bilgi Notu'ndan), vergi maddeleri kanun hükmüne bağlıdır; bağlantılı maddelerde sitedeki ilgili araç açılır. "Uygulanmaz" maddeler tamamlanma oranına girmez.
- Firma risk karnesi: 18 uyarı işareti; puan, "evet" cevaplarının ağırlıklarının (1-3) değerlendirilen maddelerin ağırlık toplamına oranıdır. Oran %40 ve üstü (ağırlığı 3 olan işaret varken %25 ve üstü) yüksek, %15 ve üstü orta, altı düşük. Ağırlıklar ve seviyeler bu sitenin ölçeğidir; resmî bir risk puanı değildir (vergi idaresinin risk analizi kamuya açık değildir). Bulgu defteri ve kontrol listesindeki işaretler ayrıca gösterilir, puana katılmaz.
- Önemlilik tutarlarını önemlilik hesaplayıcısıyla bulabilirsiniz. Dosya bu tarayıcıda otomatik saklanır; başka bilgisayara taşımak ya da yedeklemek için "Dosyayı kaydet" ile indirin. Tarayıcı verisi temizlenirse kaydedilmemiş değişiklikler kaybolur.