İçeriğe geç
maliplatform.net

Kanun gerekçesi · Katma Değer Vergisi Kanunu, Harçlar Kanunu, Finansman Kanunu, Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve 4481 Sayılı Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun

4503 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, Harçlar Kanunu, Finansman Kanunu, Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve 4481 Sayılı Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun gerekçesi

Tarih
27.01.2000
Kanun no
4503
İlgili kanun
Katma Değer Vergisi Kanunu, Harçlar Kanunu, Finansman Kanunu, Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve 4481 Sayılı Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (4503)

GİB'de resmî metni aç

Hatırlatma: Gerekçe, kanun teklifinin veya tasarısının TBMM'ye sunulduğu hâline aittir; madde metinleri Meclis görüşmelerinde değiştirilmiş, sonradan yeniden düzenlenmiş veya yürürlükten kaldırılmış olabilir. Yürürlükteki metin için kanunun güncel hâline bakın; gerekçe, maddenin amacını anlamaya yardımcı olur.

Metin, GİB'in yayımladığı PDF'ten çıkarılmıştır. Eski PDF'te bazı Türkçe harfler (ş, ğ, İ) metin olarak kaydedilmediği için bu harfler karakter tanıma (OCR) yardımıyla tamamlanmıştır. Asıl metin için PDF'i açın.

Gerekçenin PDF'ini GİB'de aç

Buraya tıklayarak gerekçeyi indirebilirsiniz.

KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU, HARÇLAR KANUNU, FNANSMAN KANUNU, AKARYAKIT TÜKETİM VERGİSİ KANUNU, KURUMLAR VERGİSİ KANUNU, VERGİ USUL KANUNU VE 4481 SAYILI KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN Kanun No : 4503 Kabul Tarihi : 27.01.2000 (29 Ocak 2000 gün ve 23948 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.)

GEREKÇESĞ KANUN TASARISI VE KOMSYON RAPORLARI

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAZI VERGİ KANUNLARINDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TASARISI VE PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU (1/620) T.C.

Başbakanlık Kanunlar ve Kararlar 24.1.2000 Genel Müdürlüğü Sayı :

B.02.0.KKG.0.10/101-7/388 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Maliye Bakanlığınca hazırlanan ve Başkanlığınıza arzı Bakanlar Kurulunca

14.1.2000 tarihinde kararlaştırılan "Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı" ile gerekçesi ilişikte gönderilmiştir.

Gereğini arz ederim.

Bülent Ecevit Başbakan

GENEL GEREKÇE Avrupa Birliğine uyum çerçevesinde 1615 sayılı Gümrük Kanununu yürürlükten kaldıran 27.10.1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu 4.11.1999 tarihli ve 23866 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır. Bu Kanun, yayımını izleyen tarihten itibaren 3 ay sonra yürürlüğe girecektir.

. thalat işlemlerinin katma değer vergisi karşısındaki durumu Gümrük Kanunu hükümlerine paralel olarak belirlenmekte, Katma Değer Vergisi Kanununda Gümrük Kanununa atıflar yapılmaktadır. Bu nedenle Gümrük Kanununda yapılan değişiklik doğal olarak Katma Değer Vergisi Kanununu da doğrudan etkilemitir. thalat işlemleri ile ilgili olarak Katma Değer Vergisi Kanununda yer alan düzenlemelerin, 4458 sayılı Gümrük Kanununa paralel hale getirilmesi amacıyla bu Taşan hazırlanmıştır.

Öte yandan, Tasarı ile, deprem veya sel felaketi nedeniyle zayi olan mallara ait katma değer vergisinin indirimine imkân tanınmaktadır.

Tasarı ile ayrıca, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 5.2.2000 tarihinde yürürlüğe girmesi nedeniyle, 492 sayılı Harçlar Kanunu ile 1318 sayılı Finansman Kanununun taıt alım vergisine ilşkin hükümlerinde düzenlemeler yapılmıştır.

Akaryakıt ürünlerindeki otomatik fiyatlandırma mekanizması vasıtasıyla dünya petrol fiyatlarındaki deiimler yurtiçi akaryakıt ürün fiyatlarına otomatik olarak yansımaktadır. 1999 yılının Mart ayından itibaren dünya petrol fiyatlarındaki hızlı yükselme nispî vergileme ile birleince yurtiçi fiyatlar nedeniyle iç piyasadaki akaryakıt ürünleri fiyatı daha hızlı yükselmiştir. Vergilemede esas olan verginin fiyatlar karşısında zaman içinde tarafsız bir etkiye sahip olmasıdır. Bu Kanun ile nispî vergilemeden maktu vergilemeye geçilerek akaryakıt tüketim vergisi daha rasyonel bir yapıya kavuşturulmaktadır. 687

Ancak enflasyonist ortamda maktu vergiler kısa zamanda aınarak değerini yitirmekte-

dir. Bu nedenle uygulanan maktu miktarlar toptan eşya fiyatları indeksine başlanarak reel olarak değerini koruması salanmıtır.

Diğer taraftan tahsil edilen akaryakıt tüketim vergisinin Hazineye daha hızlı intikal ederek reel değerini koruması için vergi ödeme dönemi kısaltılmığtır.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde l. - Madde ile; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 16 ncı maddesinde yer alan ithalat istisnası, Gümrük Kanununun bazı maddelerine atıf yapılmak suretiyle düzenlenmiştir. Yapılan değişiklikle, yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu maddelerine yapılan atıflar, yeni 4458 sayılı Gümrük Kanununun ilgili maddelerine uygun hale getirilmektedir.

Bu çerçevede, aktarma rejimi 4458 sayılı Gümrük Kanununda transit rejimi içerisinde düzenlendiğinden madde metninden çıkarılmış, gümrük sahası ibaresi, gümrük hizmetlerinin verildiği gümrüklü sahalar olarak değiştirilmiştir.

Aynı maddenin (2) numaralı fıkrasında yapılan düzenlemeyle, 4458 sayılı Gümrük Kanununun hariçte işleme rejimi ve geri gelen eşyaya ilşkin hükümlerine göre geri gelen eşyanın yurtdışında kazandığı değer farkının istisnaya dahil olmadığına açıklık getirilmektedir. Geri gelen eşyanın gümrük vergisi muafiyet veya istisnalarından yararlanamadışı hallerde, bu fıkra hükmünün uygulanamayacağı tabiidir.

Madde 2. - 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 49 uncu maddesi, gümrük vergisi teminata başlanan işlemler için katma değer vergisinin de teminata başlanmasını öngörmektedir.

hraç edilecek ürünlerin imalinde kullanılacak maddelerin ithaline ait gümrük vergisinin çeşitli nedenlerle teminata başlanamadışı durumlarda, katma değer vergisini teminata başlatmak suretiyle işlem yaptırma konusunda Maliye Bakanlığına yetki verilmekte, bu gibi hallerde onaya çıkabilecek sorunlann giderilmesi amaçlanmaktadır. Öte yandan, teminatlı işlem yapılacak haller ile teminat uygulamasının usul ve esaslarını belirleme konusunda da Maliye Bakanlığı yetkili kılınmaktadır.

Madde 3. - Madde ile; Katma Değer Vergisi Kanununda geçen bazı ibareler 4458 sayılı Gümrük Kanununa uyumlu hale getirilmiştir.

Öte yandan, hizmetin Türkiye'de değerlendirilmesi halinde Türkiye'de vergilendirilmesini öngören düzenleme, mükerrer vergilendirmeye neden olduğundan ve Avrupa Birliği uygulamalarına uygun düşmediğinden kaldırılmaktadır. Böylelikle katma deşer vergisi teorisine aykırılık giderilmekte ve uygulama güçlükleri ortadan kaldırılmaktadır.

Ayrıca, deprem ve sel felaketine maruz kalan mükelleflerin zayi olan mallarına ait yüklenilen katma değer vergilerinin indirilmesi konusunda Kanunda düzenleme yapılmak suretiyle uygulamaya açıklık getirilmektedir.

Madde 4. - Madde ile; 1615 sayılı Gümrük Kanununun yürürlükten kaldırılması ve yerine 27.10.1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun.5.2.2000 tarihinde yürürlüğe girmesi nedeniyle 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (8) sayılı tarifede bu deiiklie paralel düzenlemelerin yapılması öngörülmüştür.

688

Öte yandan, Harçlar Kanununa başlı tarifelerde yer alan bazı maktu harç tutarlarının zaman içinde reel değerlerini yitirmiş olması, bu değerlerin yeniden değerleme oranında artırılmasına rağmen yetersiz kalmasına yol açmaktadır. Yapılan düzenleme ile Bakanlar Kuruluna yeniden değerlemeye tabi tutulmuş harç tutarlarını deien koşullara uygun şekilde belirleme imkânı verilmektedir. Ayrıca, (9) sayılı Tarifede yer alan teknik muayene harcı uygulamasında likit petrol gazı kullanan taşıtlar ile diğer taşıtlar tanım itibariyle ayrılmaktadır.

Madde 5. - Madde ile; yeni Gümrük Kanununun 5.2.2000 tarihinde yürürlüğe girmesi nedeniyle 1318 sayılı Finansman Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan muaflıklar yeniden düzenlenmiştir.

Madde 6. - Akaryakıt tüketim vergisinin nispi olarak alınması, dünyada petrol ürünlerinin fiyatlarında meydana gelen artışların tüketicilere daha yüksek oranlarda yansımasına neden olmaktadır. Ayrıca, dolaylı vergilerde uyumlatırma yapılması gereken Avrupa Birliğine üye ülkelerde akaryakıt ürünlerinde maktu vergi uygulanmaktadır. Bu nedenlerle akaryakıt tüketim vergisi kapsamına giren ürünlerden alınacak vergi maktu olarak belirlenmiştir.

Ancak verginin maktu alınması nedeniyle vergi hâsılatında zaman içerisinde meydana gelecek aşınmayı önlemek üzere, maktu olarak belirlenen tutarların toptan eğya fiyatları indeksine göre aylık olarak artması öngörülmüştür. Ayrıca maktu tutarları Avrupa Para Birimi veya yabancı para birimleri karşılığı Türk Lirası olarak uygulatma ve bu uygulamanın hangi dönemler için yapılacağını belirleme konusunda Bakanlar Kuruluna yetki verilmektedir.

Bu şekilde uygulanan maktu vergi tutarlarının, her bir mal itibariyle ayn ayrı veya topluca 50 katına kadar artırılması veya sıfıra kadar indirilmesi; ürün türleri, çeğitleri ve kullanım yerleri ile ithalatın ekline göre farklı tutarlar belirlenmesi; vergi uygulamasına esas alınacak birimlerin kilogram, litre, metreküp, kilokalori veya bunların alt ve üst katlan olarak değiştirilmesi konusunda da Bakanlar Kuruluna yetki verilmektedir. Bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesinde Maliye Bakanlışı yetkili kılınmaktadır.

Madde 7. - Mükelleflerce tahsil edilen akaryakıt tüketim vergisinin bir an önce Hazineye intikali amacıyla, vergilendirme dönemi 15 günlük dönemler olarak belirlenmiş, verginin de her dönemi izleyen 10 uncu günü akşamına kadar beyan edilerek ödenmesi öngörülmüştür. Vergilendirme dönemini gün, hafta veya ay olarak belirleme; beyanname verme ve ödeme süresini kısaltma veya azamî seviyesine kadar uzatma; bazı işlemlerde ithalatçıların vergiyi ithal edilen ürünlerin satışı aşamasında değil, ithal aşamasında ödemeleri konularında da Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenecektir.

Madde 8. - Madde ile; ithalatçılardan alınacak teminatı sınırlayan hüküm, madde metninden çıkarılarak, hem ithalatçıların global teminat vermelerine, hem de Maliye Bakanlığınca belirlenecek miktarda teminat mektubu alınmasına imkân tanınmaktadır. Akaryakıt tüketim vergisinin maktu tutarlarda alınması ve vergi hâsılatının tamamının genel bütçe gelirlerine dahil edilmesi nedeniyle uygulama olanağı kalmayan vergi matrahı ve vergi hâsılatının dağılımı maddeleri Kanun metninden çıkarılmaktadır. 689

Öte yandan, düşük tutarda vergilendirilen malların amaç dığı kullanımı ve satışı ile bundan kaynaklanan haksız kazancın ve vergi ziyamın önlenmesi bakımından, bu malları yüksek tutarda vergiye tabi mal olarak kullanan veya satanların ziyamın uşratılan vergiyi ödemeleri ve bu vergiyle ilgili cezalara muhatap tutulmaları salanmıtır. Geçici Madde l. - Madde ile; Kanunun yayımlandığı ay içinde yapılan akaryakıt satışlarına ait akaryakıt tüketim vergisinin vergilendirme dönemi ile beyan ve ödeme süresi düzenlenmektedir.

Öte yandan, maktu vergi tutarlarında, 2000 yılı Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında ayın 16 ncı gününden geçerli olmak üzere, her ay % 2,6 oranında ayrıca artış yapılması öngörülmektedir.

Geçici Madde 2. - Madde ile; sınır ticareti kapsamında ithal edilen akaryakıt ürünlerine ilşkin olarak tahsil edilen akaryakıt tüketim vergisinden, sınır ticareti yapılan illerin özel idarelerine Bakanlar Kurulu Karan ile belli bir oranda pay verilmesi düzenlenmektedir.

Madde 9. - Yürürlük maddesidir.

Madde 10. - Yürütme maddesidir.

690

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU RAPORU Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu 26.1.2000 Esas No. : 1/620 Karar No. : 84 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Maliye Bakanlığınca hazırlanarak, Bakanlar Kurulunca 24.1.2000 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Bakanlığına sunulan ve Başkanlıkça aynı gün Komisyonumuza havale edilen "Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı" Komisyonumuzun 26.1.2000 tarihinde yaptığı 37 nci birleimde, Hükümeti temsilen Maliye Bakanı Sümer Oral ile Maliye Bakanlığı ve Devlet Planlama Teşkilatı Müstearlıı temsilcilerinin de katılımlarıyla, incelenip, görüülmütür.

Bilindiği gibi; Avrupa Birliği ile Türkiye arasında 6 Mart 1995 tarihinde yapılan ortaklık konseyi toplantısında alınan kararlar çerçevesinde l Ocak 1996 tarihinden itibaren Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği süreci balamıtır. Gümrük Birliğine uyumu salamak amacıyla 1615 Sayılı Gümrük Kanununu yürürlükten kaldıran ve 5.2.2000 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek olan 27.10.1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu çıkarılmıştır. Ülkemizde ithalat işlemlerinin katma değer vergisi karşısındaki durumu Gümrük Kanunu hükümlerine paralel olarak belirlenmekte ve Katma Değer Vergisi Kanununda Gümrük Kanununa atıflar yapılmaktadır. Bu nedenle, 4458 sayılı Gümrük Kanununda yapılan deiiklikler çerçevesinde Katma Değer Vergisi Kanununda gerekli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Ayrıca, 492 sayılı Harçlar Kanunu ile 1318 sayılı Finansman Kanununda da 4458 sayılı Gümrük Kanununa paralel deiiklikler yapılması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Diğer yandan; ülkemizde deprem ve sel felaketi gibi durumlarda zayi olan eşyalara ait olan katma değer vergisinde indirim yapma imkânı yok-

tur. Bu durum, bu tür felaketlerle karı karıya kalan mükelleflerin mağduriyetlerine yol açmaktadır.

Ayrıca, 1999 yılının Mart ayından itibaren dünya petrol fiyatlarındaki hızlı yükselme nispî vergileme ile birleince yurtiçi akaryakıt ürünlerinin fiyatları, akaryakıt ürünlerine uygulanan otomatik fiyatlandırma mekanizmasından dolayı hızla yükselmiğ-

tir. Vergilemede esas olanın, verginin fiyatlar karşısında zaman içinde tarafsız bir etkiye sahip olması gerektiği düşüncesi çerçevesinde, akaryakıt tüketim vergisinin daha rasyonel bir yapıya kavuğturulmasını teminen, nispî vergilemeden maktu vergilemeye geçilmesi önem arz etmektedir.

Tasarı ile:

- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda, yürürlükten kaldırılan 1615 sayı lı Gümrük Kanununa yapılan atıfların, yeni 4458 sayılı Gümrük Kanununun ilgili mad delerine uygun hale getirilmesinin, deprem veya sel felaketi nedeniyle zayi olan malla ra ait katma değer vergisinin indirimine imkân tanınmasının,

- 492 sayılı Harçlar Kanunu ile 1318 sayılı Finansman Kanununda 4458 sayılı Gümrük Kanununa paralel deiikliklerin yapılmasının, 691

- Akaryakıt tüketim vergisinde nispî vergilemeden maktu vergilemeye geçilmesi, bu nedenle vergi hâsılatında zaman içerisinde meydana gelecek aşınmayı önlemek ama cıyla, maktu miktarların artış oranının toptan eya fiyat endeksine başlanmasının ve bu verginin Hazineye intikal süresinin 15 günlük dönemler olarak belirlenmesi ve verginin her dönemi izleyen 10 uncu günün akşamına kadar beyan edilerek ödenmesinin,

- Akaryakıt tüketim vergisinde yapılan deiiklikler çerçevesinde Akaryakıt Tü ketim Vergisi Kanununun bazı maddelerinin yürürlükten kaldırılmasının,

- Maktu vergi tutarlarında, 2000 yılı Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylannda ayın 16 ncı gününden geçerli olmak üzere, her ay % 2.6 oranında ayrıca artış yapılması nın,

- Sınır ticareti kapsamında ithal edilen akaryakıt ürünlerine ilişkin olarak tahsil edilen akaryakıt tüketim vergisinden, sınır ticareti yapılan illerin özel idarelerine Bakan lar Kurulu kararı ile belli bir oranda pay verilmesinin, amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Tasarının tümü üzerinde yapılan müzakerelerde;

- Gümrük Kanununun, Avrupa Birliği Mevzuatına ve iç hukuk sistemimize uy gun hale getirilmesi çerçevesinde çıkarıldığı, Tasarı ile öngörülen düzenlemelerin Avru pa Birliğine tam üyelik sürecinin başladığı bir dönemde önemli bir adım olarak değer lendirilmesinin gerektiği,

- Akaryakıt tüketim vergisinde uygulanacak maktu miktarların artış oranının, top tan eya fiyat endeksi aylık artış oranına başlanmasının enflasyonun gelecek dönemlere aktan imasına yol açacağı,

- Kamu finansmanının iç borç faiz ödemeleri nedeniyle tıkanma noktasına geldi şi, bu bağlamda tüm kamu harcamalarını kapsayacak reformun en kısa sürede Meclisin gündemine getirilmesi gerektiği,

- Vergi ödemenin bir vatandaşlık görevi olarak halkımıza benimsetilmesi gerek tişi, üreten ve aynı zamanda ürettiği oranda tüketen bir toplum olmanın yolunun adil bir vergi sisteminin kurulmasından geçtiği,

- Ülkemizde vergi yükünün Avrupa Birliği ülkelerine oranla düşük olduğu, ver gilemenin tüm toplum katmanlarına adil bir şekilde yaygınlatırılmasının, bu çerçevede kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınması ve ekonomideki dengesiz rekabet koşulları nın makro bir şekilde ele alınarak düzenlenmesinin istikrar programının baarısı için ge rekli olduğu,

- stikrar programının baarısının, gelir ve harcama alanında yapılacak düzenle melere başlı olduğu,

- Akaryakıt tüketim vergisinin maktu uygulamasında Bakanlar Kuruluna verilen 50 katına kadar artırma yetkisinin; Meclis iradesinin en temel özelliği olan vergi koyma ve kaldırma hakkının devri anlamına gelebileceşi,

- Hükümetin uygulamaya koyduğu istikrar programında, her eyin öngörülen enf lasyona göre endekslenmesine rağmen, akaryakıt tüketim vergisinin artış oranının tespi tinde geriye dönük enflasyonun baz alındığı, bunun uygulanan sistem içinde bir denge sizlişe yol açabileceği, 692

-Ülkemizde toplanan vergilerin GSMH'nın % 20'si civarında olduğu, bu oranın yükseltilebilmesi için kayıt dışı kalan vergi konularının süratle Avrupa Birliği düzeyine indirilmesi gerektiği, gibi görüş ve önerileri müteakip Hükümet adına yapılan tamamlayıcı açıklamalarda ise;

- Akaryakıt tüketim vergisinin nispî sisteme göre uygulanmasının enflasyonist dönemlerde başvurulan bir yöntem olduğu, bu nedenle Hükümetimizce istikrar progra mı çerçevesinde ekonominin stabilizasyonu amacıyla maktu sisteme geçilmesinin amaç landığı,

- Tasarı ile akaryakıt tüketim vergisinde öngörülen maktu vergi uygulamasının Avrupa Birliği ülkelerinde de yaygın olarak kullanıldığı, bu sistemin özelleştirme uygu lamalarında ve Avrupa Birliğine uyum sürecinde önemli katkılarının olacağı,

- Öngörülen düzenlemelerin konuyla ilgili tarafların görüşleri alınarak hazırlan dışı, gelir kaybına sebebiyet verecek bir durum olmadığı gibi, Hükümetin buradan ilave bir gelir beklemediği,

- Bakanlar Kuruluna verilen artırma yetkisi ile ekonomik değişikliklere paralel olarak akaryakıt tüketim vergisinin maktu oranlarını ayarlayabilme imkânının sağlandı- &,

- 57 nci Hükümetin temel hedeflerinden birinin kamu kaynaklarının akılcı ve et kili kullanılması olduğu, bu temel hedef doğrultusunda 2000 Malî Yılı Bütçe Kanunu ile öngörülen düzenlemelerin uygulanmasına dönük çalışmaların en kısa sürede tebliğ veya bütçe uygulama talimatı olarak yayımlanacağı, ayrıca kayıt dışı kalan vergi konularının vergilendirilmesinin öncelikli hedefler arasında olduğu, ifade edilmiştir.

Geneli üzerinde yapılan görüşmeleri müteakip tasarı ve gerekçesi Komisyonumuzca da benimsenerek maddelerinin görüşülmesine geçilmiştir.

Tasarının;

- Çerçeve 2 nci maddesi ile 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 49 un cu maddesine eklenmesi öngörülen fıkraya; bu fıkra ile Maliye Bakanlığına tanınan yet kinin, global teminat uygulaması, teminat türü, şekli ve miktarını da kapsadığı hususu na açıklık getirmeye yönelik bir ibarenin ilave edilmesi suretiyle,

- 4 üncü maddesinde yer alan "mükerrer 138 inci maddesine 3986 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile eklenen fıkranın üçüncü cümlesindeki" ibaresinin "mükerrer 138 in ci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan", "aynı cümledeki" ibaresinin "aynı fıkrada yer alan" şeklinde redaksiyona tabi tutulması suretiyle,

- Çerçeve 6 nci maddesi ile değiştirilmesi öngörülen 3074 sayılı Akaryakıt Tüke tim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin; ikinci fıkrasının, maktu vergi tutarlarının her ay toptan eşya fiyatları endeksi oranında artırılması hususunun daha açık bir şekilde ifa de edilmesini teminen yeniden düzenlenmesi, dördüncü fıkrasında yer alan "50 katına kadar artırmaya" ibaresinin, Bakanlar Kuruluna verilen, maktu vergi tutarlarını 50 katı na kadar artırma yetkisinin, yüksek vergi tutarına tabi mallar için yüksek kaldığı görü şünden hareketle "en yüksek vergi tutarının iki katına kadar artırmaya" şeklinde değişti rilmesi suretiyle, 693

- Çerçeve 8 inci maddesi ile 3074 sayılı Kanunun mükerrer 5 inci maddesinin so nuna eklenen fıkranın; uygulamada yanlış anlamalara sebebiyet verilmemesi ve daha an laşılır hale getirilmesi amacıyla yeniden düzenlenmesi suretiyle,

- Çerçeve 8 inci maddesinden sonra gelmek üzere;

5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa 11.8.1999 tarih ve 4444 sayılı Kanunla eklenen geçici 28 inci maddenin (a) bendinin üçüncü alt bendini, içinde bulunulan ekonomik koşullarda işletmelerin malî bünyelerinin güçlendirilmesi amacıyla; kurumların gayrimenkul ve iştirak satışından doğan kazançların sermayeye ilavesi nedeniyle ortaklarca elde edilen menkul sermaye iradı için beyanname verilmemesi ve başka gelirler nedeniyle verilen beyannamelere bu gelirin dahil edilmemesi, ayrıca, istisna kazançların stopaj oranını % 10'a kadar indirmeye Bakanlar Kuruluna yetki verilmesi doğrultusunda yeniden düzenleyen bir metnin, çerçeve 9 uncu madde olarak tasarıya ilave edilmesi, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa; 17 Ağustos 1999 ve 12 Kasım 1999 tarihlerinde meydana gelen deprem felaketine maruz kalan kişilerden olan alacaklara uygulanmak üzere, bu alacakların değersiz alacak olarak nitelendirilebilmesi veya şüpheli alacak karşılığı ayrılabilmesi için Vergi Usul Kanununun 322 ve 323 üncü maddelerinin uygulanmasını kolaylaştıracak bir düzenlemenin, anılan Kanuna geçici 24 üncü ve tasarıya çerçeve 10 uncu madde olarak ilave edilmesi,

26.11.1999 tarihli ve 4481 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasını; yayın kuruluşlarının brüt reklam gelirlerinden alınan özel işlem vergisi tutarının, bu kuruluşlarca ödenen eğitime katkı payı tutarının % 10'u ile sınırlandırılması doğrultusunda yeniden düzenleyen bir metnin çerçeve 11 inci madde olarak tasarıya ilave edilmesi, suretiyle,

- Çerçeve l, 3, 5 ve 7 nci maddeleri ile geçici l ve 2 nci maddeleri aynen,

- Yürürlüğe ilişkin 9 uncu maddesinin, tasarının maddelerinde yapılan değişiklik ler ve ilave edilen maddeler nedeniyle yeniden düzenlenmesi ve madde numarasının 12 olarak teselsül ettirilmesi suretiyle,

- Yürütmeye ilişkin 10 uncu maddesi ise, 13 üncü madde olarak aynen, kabul edilmiştir.

Ayrıca, tasarının başlığı, içeriğinde yapılan değişikliklere paralel olarak yeniden düzenlenmiştir.

Raporumuz, Genel Kurulun onayına sunulmak üzere yüksek Başkanlığa saygı ile arz olunur.

Başkan Başkan Vekili Sözcü 694

HÜKÜMETİN TEKLİF ETTİĞİ METİN BAZI VERGİ KANUNLARINDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TASARISI

MADDE l. - 25.10.1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 16 ncı maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) ve (c) bentleri ile (2) numaralı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"b) 4458 sayılı Gümrük Kanununun 167 nci maddesi [(5) numaralı fıkrasının (a) bendi ile (7) numaralı fıkrası hariç], geçici ithalat ve hariçte işleme rejimleri ile geri gelen eşyaya ilişkin hükümleri kapsamında gümrük vergisinden muaf veya müstesna olan eşyanın ithali, (Bu Kanunun 11 inci maddesinde düzenlenen ihracat istisnasından yararlanarak ihraç olunan ancak, Gümrük Kanununun 168, 169 ve 170 inci maddelerinde belirtildiği şekilde geri gelen eşyanın ithalat istisnasından faydalanabilmesi için, bu eşyayla ilgili olarak ihracat istisnasından faydalanılan miktarın gümrük idarelerine ödenmesi veya bu miktar kadar teminat gösterilmesi şarttır.)

c) Transit ve gümrük antreposu rejimleri ile serbest bölgeler, geçici depolama yerleri ve gümrük hizmetlerinin verildiği gümrüklü sahalarla ilgili hükümlerin uygulandığı mal ve hizmetler.

2. Gümrük Kanununa göre geri gelen eşyanın dışanda bir işleme tâbi tutulması veya aslî kısmına bir ilave yapılması halinde eşyanın kazandığı değer farkı istisnaya dahil değildir."

MADDE 2. - 3065 sayılı Kanunun 49 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiş-

tir.

"hraç edilecek ürünlerin imalinde kullanılacak maddelerin ithalinde ödenmesi gereken katma değer vergisini teminata bağlatmak suretiyle işlem yaptırmaya, bu uygulamanın kapsamı ile usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir."

MADDE 3. - 3065 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin (j) bendinde yer alan, "gümrük hattından geçilmesi" ibaresi "gümrük bölgesine girilmesi veya gümrük bölgesinden çıkılması", 12 nci maddesinin (l) numaralı fıkrasının (b) bendinde yer alan "gümrük hattından geçerek" ibaresi "gümrük bölgesinden çıkarak", 39 uncu maddesinin (2) numaralı fıkrasının (c) bendinde yer alan "gümrük hattından geçildiği" ibaresi "gümrük bölgesine girildiği veya gümrük bölgesinden çıkıldığı", 6 ncı maddesinin (b) bendi "Hizmetin Türkiye'de yapılmasını veya hizmetten Türkiye'de faydalanılmasını", 30 uncu maddesinin (c) bendi "Deprem veya sel felaketi nedeniyle zayi olanlar hariç olmak üzere zayi olan mallara ait katma değer vergisi" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 4. - 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun mükerrer 138 inci maddesine 3986 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ile eklenen fıkranın üçüncü cümlesindeki "Bakanlar Kurulu, bu Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçları" ibaresi, "Bakanlar Kurulu, bu Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçları veya bu harçların yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle belirlenmiş olan tutarları" şeklinde, aynı cümledeki "on katına" ibaresi "yirmi katına" şeklinde, (8) sayılı tarifenin "VI- Meslek erbabına verilecek tezkere, vesika ve ruhsatnamelerden alınacak harçlar" başlıklı bölümünün (14) numaralı bendi ile aynı tarifenin "X- Gümrük Kanunu hükümlerine göre ve- 695

rilen ruhsatname harç l an" balıklı bölümü aşağıdaki şekilde deitirilmi ve (9) sayılı tarifenin "V- Teknik muayene harçları" balıklı bölümüne, "muayenelerinden, (7 460 000 TL.)" bendinden sonra gelmek üzere "LPG tesisatı bulunan taşıtların yukarıdaki bent uyarınca yapılacak muayenelerinden (7 460 000 TL.)" bendi eklenmiştir.

"14. Gümrük müavirlerine verilecek izin belgeleri :

Gümrük müavirlii izin belgesi 171 200 000 TL.

Gümrük müşavir yardımcısı izin belgesi 85 580 000 TL." "X- Gümrük Kanunu hükümlerine göre verilen ruhsatname harçları :

1. Genel antrepo izin belgeleri :

a) Genel antrepo iletmecilii izin belgelerinden :

- Açma 2 247 260 000 TL.

- letme (Her yıl için) 749 060 000 TL.

b) Yurtiçi gümrük hattı dışı eya satış mağazası izin belgelerinden :

-Açma l 498 160000TL.

- letme (Her yıl için) 749 060 000 TL.

c) Giriş-çıkı kapılarında gümrük hattı dışı eya satış mağazası izin belgelerinden:

-Açma l 498 160000TL.

- letme (Her yıl için) 749 060 000 TL.

d) Yat limanlarında gümrük hattı dışı eya satış mağazası izin belgelerinden :

-Açma l 498 160000TL.

- letme (Her yıl için) 749 060 000 TL.

e) Uluslararası faaliyetlerin gerektirdiği yerlerde gümrük hattı dışı eya satış ma şazası açma izin belgelerinden : 374 510 000 TL.

f) Gümrük hattı dışı eya satış mağazalarına ait depo açma izin belgelerinden : 374510000TL.

2. Özel antrepo izin belgeleri :

-Açma l 123600000TL.

- letme (Her yıl için) 556 440 000 TL.

3. Geçici depolama yeri izin belgeleri :

a) Geçici depolama yeri iletmecilii izin belgelerinden :

- Açma 2 247 260 000 TL.

- letme (Her yıl için) 749 060 000 TL.

b) Eya sahibine ait geçici depolama yeri izin belgelerinden :

-Açma l 123600000TL.

- letme (Her yıl için) 556 440 000 TL."

MADDE 5. - 29.7.1970 tarihli ve 1318 sayılı Finansman Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 696

"b) 4458 sayılı Gümrük Kanununun 167 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası kapsamında ithal edilen diplomatik taşıtlarla, aynı Kanunun 128 ilâ 134 üncü maddeleri kapsamında, Türkiye'ye geçici ve belirli bir süre için çalışmak, tetkik ve tahsilde bulunmak için gelen Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik kişilerin beraberlerinde getirdikleri taşıtlar,"

MADDE 6. - 7.11.1984 tarihli ve 3074 sayılı Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Matrah ve Vergi Tutarı

Madde 4. - Akaryakıt tüketim vergisi, verginin konusuna giren malların satışı sırasında satış miktarı üzerinden aaıda yazılı tutarlarda hesaplanır.

Kurşunsuz benzin 287 650 TL/Litre Süper benzin 291 955 TL/Litre Normal benzin 277 939 TL/Litre Gazyağı 199 069 TL/Litre Motorin 192 192 TL/Litre Marine diesel 192 192 TL/Litre Kalorifer yakıtı 53 547 TL/Kilogram Fuel oil çeşitleri 7 620 TL/Kilogram Sıvılatırılmı petrol gazı çeşitleri l 581 TL/Kilogram (LPG, bütan, propan) Yukarıda yer alan maktu vergi tutarları her ay, Devlet statistik Enstitüsü tarafından aylık olarak ilan edilen toptan eya fiyatları indeksinde bir önceki aya göre meydana gelen deiim oranında ve bu deiimin ilanını izleyen günden itibaren değişir. .Bakanlar Kurulu, maktu vergi tutarlarını Avrupa Para Birimi (EURO) veya yabancı para birimleri karşılığı Türk Lirası olarak uygulatmaya ve uygulama dönemlerini gün veya ay olarak belirlemeye yetkilidir.

Bakanlar Kurulu, yukarıdaki fıkralara göre uygulanan maktu vergi tutarlarını, her bir mal itibariyle ayrı ayrı veya topluca 50 katına kadar artırmaya veya sıfıra kadar indirmeye; bu sınırlar içerisinde ürün türleri, çeşitleri, kullanım yerleri veya ithalatın ekline göre farklı tutarlar belirlemeye; maktu vergi uygulanacak birimleri, kilogram, litre, metreküp, kilokalori veya bunların alt ve üst birimleri olarak deitirmeye yetkilidir. Maliye Bakanlığı bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir."

MADDE 7. —3074 sayılı Kanunun 5 inci maddesi aşağıdaki şekilde deitirilmiştir.

"Madde 5.—Her ayın ilk 15 günlük birinci ve kalan günlerinden oluşan ikinci dönemlerinde yapılan satışlara ait Akaryakıt Tüketim Vergisi, bu dönemleri izleyen 10 uncu günün akşamına kadar, rafineri irketleri ve ithalatı gerçekleştiren kuruluşların merkezlerinin başlı olduğu yergi dairesine, şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca tespit edilecek beyanname ile beyan edilir ve aynı süre içinde ödenir.

697

Bakanlar Kurulu, vergilendirme dönemini gün veya ay olarak belirlemeye; beyanname verme ve ödeme süresini kısaltmaya; ithalatın ekline göre vergilendirmeyi ithal aşamasında gümrük idaresine yaptırtmaya yetkilidir. Maliye Bakanlığı bu maddenin uygulanmasına ilşkin usul ve esaslan belirlemeye yetkilidir."

MADDE 8.—3074 sayılı Kanunun 3 üncü ve 6 ncı maddeleri ile mükerrer 5 inci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi yürürlükten kaldırılmış; mükerrer 5 inci maddesinin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Akaryakıt Tüketim Vergisine tâbi malları satın alanların, bu mallan daha yüksek tutarda vergiye tâbi bir mal olarak kullanmak veya üçüncü kişilere satmak suretiyle vergi ziyama sebebiyet vermeleri halinde, bunlar adına ziyaa uğratılan vergi tarh olunur ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesine göre vergi ziyaı cezası kesilir." GEÇC MADDE l. —Bu Kanunun yayımlandığı ay içinde yapılan satışlara ait Akaryakıt Tüketim Vergisi, izleyen ayın 10 uncu günü akşamına kadar bir beyanname ile beyan edilir ve aynı süre içinde ödenir.

7.11.1984 tarihli ve 3074 sayılı Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanununun bu Kanunla deiik 4 üncü maddesine göre belirlenen maktu vergi tutarları, 2000 takvim yılı Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında her ayın 16 ncı gününden itibaren % 2,6 oranında artırılarak uygulanır.

GEÇC MADDE 2. —Bakanlar Kurulu, sınır ticareti kapsamında ithal edilen mallara ilşkin olarak tahsil edilen Akaryakıt Tüketim Vergisinin % 5'ine Radarlı k kısmını, sınır ticareti yapılan illerin özel idarelerine aktarmaya yetkilidir. Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.

MADDE 9. - Bu Kanunun l, 2, 3, 4 ve 5 inci maddeleri 5.2.2000 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 10. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

698

PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONUNUN KABUL ETTİĞİ METİN KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU, HARÇLAR KANUNU, FNANSMAN KANUNU, AKARYAKIT TÜKETİM VERGİSİ KANUNU, KURUMLAR VERGİSİ KANUNU, VERGİ USUL KANUNU VE 4481 SAYILI KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TASARISI

MADDE l. - Tasarının l inci maddesi aynen kabul edilmiştir.

MADDE 2. - 3065 sayılı Kanunun 49 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiş-

tir.

"hraç edilecek ürünlerin imalinde kullanılacak maddelerin ithalinde ödenmesi gereken katma değer vergisini teminata başlatmak suretiyle işlem yaptırmaya, teminata tabi ilemleri tespit etmeye, teminatın türü, şekli ve miktarı ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir."

MADDE 3. - Tasarının 3 üncü maddesi aynen kabul edilmiştir.

MADDE 4. - 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun mükerrer 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Bakanlar Kurulu, bu Kanuna başlı tarifelerde yer alan maktu harçları" ibaresi, "Bakanlar Kurulu, bu Kanuna başlı tarifelerde yer alan maktu harçları veya bu harçların yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle belirlenmiğ olan tutarları" şeklinde, aynı fıkrada yer alan "on katına" ibaresi "yirmi katına" şeklinde, (8) sayılı tarifenin "VI- Meslek erbabına verilecek tezkere, vesika ve ruhsatnamelerden alınacak harçlar" başlıklı bölümünün (14) numaralı bendi ile aynı tarifenin "XGümrük Kanunu hükümlerine göre verilen ruhsatname harçları" başlıklı bölümü aaıdaki şekilde deitirilmi ve (9) sayılı tarifenin "V- Teknik muayene harçları" başlıklı bölümüne, "muayenelerinden, (7 460 000 TL.)" bendinden sonra gelmek üzere "LPG tesisatı bulunan taşıtların yukarıdaki bent uyarınca yapılacak muayenelerinden (7 460 000 TL.)" bendi eklenmiştir.

"14. Gümrük müavirlerine verilecek izin belgeleri:

Gümrük müavirlii izin belgesi 171 200 000 TL.

Gümrük müşavir yardımcısı izin belgesi 85 580 000 TL." "X - Gümrük Kanunu hükümlerine göre verilen ruhsatname harçları:

l. Genel antrepo izin belgeleri :

a) Genel antrepo iletmecilii izin belgelerinden :

- Açma 2 247 260 000 TL.

- letme ( Her yıl için) 749 060 000 TL.

b) Yurt içi gümrük hattı dışı eşya satış mağazası izin belgelerinden:

-Açma l 498 160000TL.

- letme (Her yıl için) 749 060 000 TL.

c) Giriş-çıkı kapılarında gümrük hattı dışı eşya satış mağazası izin belgelerin den:

-Açma l 498 160000TL.

- letme (Her yıl için) 749 060 000 TL.

699

d) Yat limanlarında gümrük hattı dışı eya satış mağazası izin belgelerinden:

-Açma l 498 160000TL.

- letme (Her yıl için) 749 060 000 TL.

e) Uluslararası faaliyetlerin gerektirdiği yerlerde gümrük hattı dışı eya satış ma şazası açma izin belgelerinden: 374 510 000 TL.

f) Gümrük hattı dışı eya satış mağazalarına ait depo açma izin belgelerinden: 374510000TL.

2. Özel antrepo izin belgeleri:

-Açma l 123600000TL.

- letme (Her yıl için) 556 440 000 TL.

3. Geçici depolama yeri izin belgeleri:

a) Geçici depolama yeri iletmecilii izin belgelerinden:

- Açma 2 247 260 000 TL.

- letme (Her yıl için) 749 060 000 TL.

b) Eya sahibine ait geçici depolama yeri izin belgelerinden:

-Açma l 123600000TL.

- letme (Her yıl için) 556 440 000 TL."

MADDE 5. - Tasarının 5 inci maddesi aynen kabul edilmiştir.

MADDE 6. - 7.11.1984 tarihli ve 3074 sayılı Akaryakıt Tüketim Vergisi Kanununun 4 üncü maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Matrah ve Vergi Tutarı

Madde 4. - Akaryakıt tüketim vergisi, verginin konusuna giren malların satışı sırasında satış miktarı üzerinden aaıda yazılı tutarlarda hesaplanır.

Kurşunsuz benzin 287 650 TL/Litre Süper benzin 291 955 TL/Litre Normal benzin 277 939 TL/Litre Gazyağı 199 069 TL/Litre Motorin 192 192 TL/Litre Marine diesel 192 192 TL/Litre Kalorifer yakıtı 53 547 TL/Kilogram Fuel oil çeşitleri 7 620 TL/Kilogram Sıvılatırılmı petrol gazı çeşitleri l 581 TL/Kilogram (LPG, bütan, propan) Maktu vergi tutarları her ay, bir önceki ayda uygulanan vergi tutarları esas alınmak suretiyle Devlet statistik Enstitüsü tarafından aylık olarak ilan edilen toptan eya fiyatları endeksinde bir önceki aya göre meydana gelen deiim oranında, bu deiimin ilanını izleyen günden itibaren değişir.

700

Bakanlar Kurulu, maktu vergi tutarlannı Avrupa Para Birimi (Euro) veya yabancı para birimleri karşılığı Türk Lirası olarak uygulatmaya ve uygulama dönemlerini gün veya ay olarak belirlemeye yetkilidir.

Bakanlar Kurulu, yukarıdaki fıkralara göre uygulanan maktu vergi tutarlarım, her bir mal itibariyle ayrı ayrı veya topluca en yüksek vergi tutarının iki katına kadar artırmaya veya sıfıra kadar indirmeye; bu sınırlar içerisinde ürün türleri, çeşitleri, kullanım yerleri veya ithalatın ekline göre farklı tutarlar belirlemeye; maktu vergi uygulanacak birimleri kilogram, litre, metreküp, kilokalori veya bunların alt ve üst birimleri olarak deitirmeye yetkilidir.

Maliye Bakanlığı bu maddenin uygulanmasına ilşkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir."

MADDE 7. - Tasarının 7 nci maddesi aynen kabul edilmiştir

MADDE 8. - 3074 sayılı Kanunun 3 üncü ve 6 ncı maddeleri ile Mükerrer 5 inci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi yürürlükten kaldırılmış; Mükerrer 5 inci maddesinin sonuna aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Akaryakıt tüketim vergisine tabi malları satın alanların, bu mallan daha yüksek tutarda vergiye tabi bir mal olarak kullanmak veya üçüncü kişilere satmak suretiyle vergi ziyama sebebiyet vermeleri halinde, ziyaa uğratılan vergi bunlar adına tarh olunur ve tarhiyata 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesine göre vergi ziyaı cezası uygulanır."

MADDE 9. - 3.6.1949 tarihli ve 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa

11.8.1999 tarih ve 4444 sayılı Kanunla eklenen Geçici 28 inci maddenin (a) bendinin üçüncü alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bu kazançların sermayeye ilavesi nedeniyle ortaklarca elde edilen menkul sermaye iradı için beyanname verilmez, başka gelirler nedeniyle verilen beyannameye bu gelir dahil edilmez. Üretim tesislerinin ve bu tesislere ilşkin gayrimenkullerin tamamının veya bir kısmının teşvik belgeli yatırım yapmak veya kurulacak bir sermaye irketine veya yeni kurulacak yabancı ortaklı bir anonim irkete aynî sermaye olarak konulmasından doğan ve bu maddeye göre vergiden müstesna tutulan kazançlar, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının 6 numaralı bendinin b-İİ alt bendine göre vergi tevkifatına tabi tutulmaz. Bu hüküm uyarınca vergiden istisna edilen diğer kazançlar için ise bu vergi tevkifatı % 15 olarak uygulanır. Bakanlar Kurulu bu oranı % 10'a kadar indirmeye yetkilidir."

MADDE 10. -4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununa aşağıdaki Geçici 24 üncü madde eklenmiştir.

"GEÇC MADDE 24. - 17.8.1999 ve 12.11.1999 tarihlerinde deprem felâketine maruz kalan yörelerde, gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyet kaydı bulunan kiğileıden alacağı bulunan mükellefler, bu Kanunun 322 ve 323 üncü maddeleri hükümlerinin uygulanmasında bu madde hükmünü de dikkate alırlar.

Karşılık ayrılmak veya zarar yazılmak istenen alacak;

1. Alacağın bulunduğu yerdeki deprem tarihinden önce doğmuş olmalıdır.

2. Varlığı Vergi Usul Kanununda sayılan belgeler ile tevsik edilmelidir.

701

Borçlunun malvarlığının en az üçte birini kaybettiğine ilişkin olarak açılmış tespit davası üzerine verilen karar, alacağın dava veya icra safhasına geldiğini gösterir ve bu nevi alacaklar için pasifte karşılık ayrılabilir.

Alacaklı ve borçlunun her türlü muvazaadan ari olarak sulh olmaları ve bu konuda düzenleyecekleri bir belgeyi karşılıklı olarak imzalamaları halinde bu belge kanaat verici belge sayılır ve belgeye konu alacak değersiz alacak addolunur.

Maliye Bakanlığı 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış meslek mensubunca düzenlenmiş ve üçüncü fıkrada belirtilen artların mevcudiyetini gösteren tasdik raporunu kanaat verici vesika olarak kabul edebilir. Ancak bu vesika borçlu yönünden vazgeçilen alacak sayılmaz.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul Maliye Bakanlığınca belirlenir."

MADDE 11. - 26.11.1999 tarihli ve 4481 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"31.12.2000 tarihine kadar uygulanmak üzere, 16.8.1997 tarihli ve 4306 sayılı Kanunun Geçici l inci maddesinin A fıkrasında belirtilen işlemler ve kâğıtlar için ödenen eğitime katkı payı tutan kadar ayrıca özel işlem vergisi ödenir. Şu kadar ki;

16.8.1997 tarihli ve 4306 sayılı Kanunun Geçici l inci maddesinin A fıkrasının 8 numaralı bendine göre ödenecek özel işlem vergisinin tutan, ödenen eğitime katkı payı tutarının % 10'unu geçemez. 16.8.1997 tarihli ve 4306 sayılı Kanunun Geçici l inci maddesinin A fıkrasının 10, 11 ve 12 numaralı bentlerinde yer alan hükümler özel işlem vergisi hakkında da uygulanır." GEÇC MADDE l. - Tasannın Geçici l inci maddesi aynen kabul edilmiştir.

GEÇC MADDE 2. - Tasannın Geçici 2 nci maddesi aynen kabul edilmiştir.

MADDE 12. - Bu Kanunun;

- l, 2, 3, 4 ve 5 inci maddeleri 5.2.2000 tarihinde,

- 6, 7, 8 ve 11 inci maddeleri 1.2.2000 tarihinde,

- 9 uncu maddesi 1999 yılı gelirlerine de uygulanmak üzere yayımı tarihinde,

- 10 uncu maddesi 31.12.1999 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,

- diğer hükümleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer.

MADDE 13. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

702

Kaynak: T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı. Metin, kurumun internet sitesinde yayımlandığı şekliyle aktarılmıştır. Resmî metin için: GİB'deki gerekçe sayfası.

Gerekçeler · 2000 · Özelge ve mevzuat arama · Hesaplayıcılar