İşyeri kapatma cezasının uygulanmasında, bu cezaya dayanak teşkil eden tutanaklarla yapılan tespitler ve uygulanacak cezalar hakkında.

İlgide kayıtlı yazınız ve ekleri incelenmiştir.

Yazılardan anlaşıldığına göre, İliniz Merkez Vergi Dairesi mükelleflerinden .................................. Anonim Şirketi'nce taşıttırmakta olduğu emtialar için sevk irsaliyesi düzenlenmediği 1.8.1996 tarihinde tespit edilmiş ve buna ilişkin 1.8.1996 günlü 538711,538712,538713 ve 538714 seri nolu tutanaklar düzenlenmiştir.

Bunun üzerine, ilgili vergi dairesince belge düzenine uyulmadığına ilişkin olarak, üçüncü bir tespitin daha yapılması halinde işyeri kapatma cezası uygulanacağına dair uyarı yazısı yazılarak mükellefe 19.9.1996 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Uyarı yazısının mükellefe tebliğ edilmesinden sonra, belge düzenine uyulmadığına ilişkin olarak 26.9.1996 tarihinde bir tespit daha yapılmıştır.

Ancak, söz konusu 1.8.1996 günlü tutanakların aynı tarihi taşıması ve bu tutanaklara karşı mükellef tarafından vergi mahkemesinde davaların açılmış olması karşısında işyeri kapatma cezası uygulamasında tereddüde düşülmüş ve konu Bakanlığımıza intikal ettirilmiştir.

Bilindiği gibi, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 354. maddesinde, yetkililerce 353. maddenin 1 ve 2 numaralı bentlerinde yazılı belgelerin bir takvim yılı içinde ayrı ayrı üç defa kullanılmadığının, bulundurulmadığının tespiti halinde mükelleflerin işyerlerinin bir haftaya kadar kapatılabileceği ve buna ilişkin usul ve esasların Maliye Bakanlığınca belirleneceği hükme bağlanmış ayrıca uygulanacak safhaya gelen işyeri kapatma cezasının, kapatma kararı uygulanmasından önce mükelleflerin yazılı olarak istemeleri halinde para cezasına çevrilebileceği belirlenmiştir.

Bu maddenin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak, işyeri kapatma cezası ile ilgili açıklamalara 181,199 ve 229 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde yer verilmiştir.

Madde hükmünden ve 181 sıra numaralı Genel Tebliğde yapılan açıklamalardan anlaşılacağı gibi, Vergi Usul Kanununun 353. maddesinin 1 ve 2 numaralı bentlerinde yazılı belgelerden herhangi birinin veya bir kaçının kullanılmadığına veya bulundurulmadığına ilişkin olarak aynı işyeri ile ilgili ayrı ayrı üç tespit yapılmış olmasının, diğer bir anlatımla üç ayrı tutanağın düzenlenmiş olmasının gerektiği esası belirlenmiştir.

Buna göre, işyeri kapatma cezasının uygulanmasında, bu cezaya dayanak teşkil eden üç tespitin aynı işyeri için yapılmış olması ve üç ayrı tutanağın düzenlenmesi şartları aranmakta, bu tespitlerin aynı veya ayrı ekipler tarafından veya aynı tarihte yapılmış olması, durumu değiştirmemektedir. Dolayısıyla aynı tarihte ayrı tutanaklarla yapılan tespitlerin işyeri kapatma cezasının uygulanmasında dikkate alınması gerekmektedir.

Ancak, aynı tarihte yapılmış olan bu tespitlerin işyeri kapatma cezasının uygulanmasında dikkate alınabilmesi için, tespitlerin yapıldığı araçların durumlarına açıklık getirilmesi icap etmektedir. Bu araçlar işletmenin aktifinde kayıtlı olup, ücret karşılığı taşımacılık yapılmaksızın yalnızca işletmenin kendi mallarının taşınmasında kullanılıyor ise bu araçlarda yapılan tespitlerin, sevk irsaliyesini düzenlemek zorunda olan birim için (merkez ve şube) yapılmış olan tespitlerle birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu araçlarda ücret karşılığı eşya taşımacılığı da yapılıyor ise,aynı araçta yapılan üç ayrı tespitin aranılması ve bu tespitlere dayanılarak o araç için işyeri kapatma cezası uygulaması icap etmektedir.

Diğer taraftan, mükelleflerin belge düzenine uymadıklarına ilişkin tespitler için düzenlenen tutanaklara dayanılarak kesilen özel usulsüzlük cezalarına karşı vergi mahkemelerinde dava açmış olmaları yalnızca bu cezaların tahsil işlemlerini durdurmaktadır. Dolayısıyla bu tespitlere bağlı olarak diğer işlemlerin (işyeri kapatma cezası uygulanması, Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulması gibi) sürdürülmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini ve gereğinin buna göre yerine getirilmesini rica ederim.