Kooperatife ödenen kredi hayat sigortası bedelinin viv ye tabi tutulmaması hk.

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, kooperatifinizin ... nolu ortağı ... vefatı üzerine ... Sigorta A.Ş. tarafından kredi borcuna karşılık ödenmek üzere kooperatifinize, kooperatifinizce de kanuni mirasçılarına ödenecek olan vefat sigortası tazminatının veraset ve intikal vergisine tabi olup olmadığı konusunda Başkanlığımızdan bilgi istenilmektedir.

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 1'inci maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye'de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir şekilde bir şahıstan diğer şahsa intikalinin veraset ve intikal vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan, 31.08.2007 tarihli 3 numaralı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Sirkülerinin 3'üncü bölümünde, hayat sigorta poliçesine istinaden sigortalının ecelen vefat etmesi sonucu mirasçılarına sigorta şirketince yapılan vefat tazminatı ödemelerinin, terekeye dahil edilerek veraset ve intikal vergisine tabi tutulacağı, sigorta akdinde mirasçı olmayan üçüncü bir şahıs lehdar olarak gösterilmişse bu takdirde lehdara ödenecek miktarın tamamının ivazsız iktisap olarak vergilendirileceği belirtilmiştir.

Anılan Sirkülerin 3'üncü bölümünde yer alan "mirasçı olmayan üçüncü kişi ifadesi"  ile Türk Medeni Kanununda kanuni veya mansup mirasçı sayılanlar dışındaki kişiler kastedilmekte olup, sigorta sözleşmesinde söz konusu kişilerin lehdar olarak gösterilmesi halinde kural olarak bunlara yapılan sigorta tazminatı ödemelerinin veraset ve intikal vergisine tabi olması gerekir.

Ancak, söz konusu kooperatif tarafından kullandırılan kredilere karşılık olarak ... tarafından tanzim edilen sigorta poliçeleri, bu kredilerin teminatı olarak düzenlenmekte ve lehdar olarak kooperatif gösterilmektedir. Bununla da, vefat eden şahısların kooperatife olan borçlarının mirasçılara ve kefillere intikal ettirilmeksizin sigorta şirketince ödenmesi amaçlanmış bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigorta şirketince kooperatife yapılan ödemeler, üyelerine verdikleri kredilerin iadesi niteliğini taşımaktadır.

Buna göre,

- Muris ile sigorta şirketleri arasında düzenlenen sözleşmelerde lehdar olarak kooperatif gösterilmişse, kooperatifin lehdarlığı alacak ve borç ilişkisine dayandığından kooperatife ödenen kredi-hayat sigorta bedelinin ivazsız olarak mütalaa edilmemesi,

- Sigorta bedelinin borç tutarını aşması halinde ise, mirasçılara intikal eden söz konusu ödemelerden veraset ve intikal vergisinin aranılması,

gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.     

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.