Bina vergisi: konusu, mükellef, daimi ve geçici muaflıklar ve oran (Emlak Vergisi Kanunu md. 1-8)

Konu ve bina tanımı (md. 1, 2)

EVK md. 1: Türkiye sınırları içinde bulunan binalar bu Kanun hükümlerine göre Bina Vergisine tabidir. Kanundaki bina, yapıldığı madde ne olursa olsun, gerek karada gerek su üzerindeki sabit inşaatın hepsini kapsar; VUK'ta yazılı bina mütemmimleri de bina ile birlikte dikkate alınır. Yüzer havuzlar, sair yüzer yapılar, çadırlar ve nakil vasıtalarına takılıp çekilebilen seyyar evler ve benzerleri bina sayılmaz (EVK md. 2).

Mükellef (md. 3)

Bina Vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler öder. Paylı mülkiyette malikler hisseleri oranında mükelleftir; elbirliği mülkiyetinde malikler vergiden müteselsilen sorumludur (EVK md. 3). Kiracı mükellef değildir; kira sözleşmesinde vergiyi kimin üstleneceği ayrıca belirlenir ancak vergi dairesine karşı mükellef maliktir.

Daimi ve geçici muaflıklar (md. 4, 5)

• Daimi muaflık (md. 4): Kanunda sayılan binalar, kiraya verilmemek şartıyla (bazı bentlerde kiraya verilmeme şartı aranmaz) Bina Vergisinden daimi olarak muaftır. Başlıca örnekler: özel bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyelere, köy tüzel kişiliğine, kanunla kurulan üniversitelere ve Devlete ait binalar, ibadethaneler vb. Tam liste için madde metnine bakın (EVK md. 4).
• Geçici muaflık (md. 5): Mesken olarak kullanılan bina veya apartman dairelerinin vergi değerinin belirli bir kısmı, inşaatın sona erdiği yılı izleyen bütçe yılından itibaren 5 yıl süreyle geçici muafiyetten yararlanır; mesken olarak kullanılması şartıyla satın alma veya başka suretle iktisapta kalan süre için de uygulanır. Muafiyet şartları ve parasal alt sınır kanunda ve güncel mevzuatta yer alır, burada yazılmamıştır (EVK md. 5).
• Geçici ve daimi muafiyetten yararlanacaklar da bildirim vermek zorundadır (bkz. emlak vergisi bildirimi).

Matrah ve oran (md. 7, 8)

• Matrah: binanın kanuna göre tespit edilen vergi değeridir; sabit istihsal tesisatına ait değerler vergi matrahına alınmaz (EVK md. 7).
• Oran: kanun metnine göre bina vergisi oranı meskenlerde binde bir, diğer binalarda binde ikidir; bu oranlar 5216 sayılı Kanunun uygulandığı büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde %100 artırımlı uygulanır. Cumhurbaşkanı vergi oranlarını yarısına kadar indirmeye veya üç katına kadar artırmaya yetkilidir (EVK md. 8) — güncel uygulama için ilgili kararlara bakın.

Hesaplama için emlak vergisi ve değerli konut vergisi hesaplama sayfasına ve hesaplayıcıya bakın.