Son güncelleme:
GEKAP (Geri Kazanım Katılım Payı) nedir, kimler öder?
Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP), Çevre Kanunu'na ekli listede sayılan ürünleri (plastik poşet, ambalaj, lastik, pil, elektronik eşya gibi) yurt içinde ilk kez piyasaya sürenlerin veya ithal edenlerin, bu ürünlerin geri kazanımını finanse etmek üzere ödediği çevresel bir bedeldir; bir vergi olmamakla birlikte beyanname verilerek tahsil edilir.
5 bölüm · sık sorulan sorular · kaynaklar
GEKAP nedir?
GEKAP, "kirleten öder" ilkesine dayanan, çevreye olumsuz etkisi olabilecek ürünlerin toplanması ve geri dönüştürülmesini finanse eden bir fon mekanizmasıdır. Teknik olarak bir vergi değildir, ama Çevre Kanunu ve ilgili tebliğlerle beyan/tahsil usulü vergiye çok benzer şekilde işletilir.
Kimler yükümlü?
Çevre Kanunu'na ekli listede (Ek-1) sayılan ürünleri (plastik poşet, çeşitli ambalajlar, lastik, akümülatör ve pil, madeni yağ, elektrikli-elektronik eşya, ilaç gibi) yurt içinde ilk kez piyasaya sürenler (üretici) veya ithal edenler GEKAP öder. Ürünü sadece raf sonrası satan bir perakendeci/bayi, aynı ürün için ayrıca GEKAP ödemez (tekrar mükerrer ödeme yapılmaz).
Plastik poşet örneği
En bilinen uygulaması plastik poşet bedelidir: market/mağazada poşet için müşteriden tahsil edilen tutarın bir kısmı, işletme tarafından devlete GEKAP olarak aktarılır. Diğer kısmı işletmede kalır (poşet maliyeti ve kârını karşılar).
Beyan ve ödeme
GEKAP beyannamesi, ilgili dönemi (genellikle aylık) izleyen ayın 24'üne kadar verilir; tahakkuk eden pay, beyanın yapıldığı ayın son gününe kadar ödenir. Tutarlar (örneğin kilogram/adet başına kuruş tutarları), her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.
Hiç ürün piyasaya sürmesem de beyanname verir miyim?
Kapsamdaki bir ürünü piyasaya sürme/ithal faaliyeti olmayan mükelleflerin GEKAP beyanname verme yükümlülüğü yoktur; yükümlülük, somut bir piyasaya sürme/ithal işlemine bağlıdır.
İlgili özelgeler: Gelir İdaresi Başkanlığı'nın bu konudaki özelgelerini özelge arşivinde arayın veya konu derlemesini inceleyin.
Sık sorulan sorular
GEKAP'ı KDV matrahına dahil eder miyim?
GEKAP'ın KDV matrahına dahil edilip edilmeyeceği, tutarın müşteriye nasıl yansıtıldığına bağlı teknik bir konudur; somut uygulamanızı mali müşavirinizle değerlendirin.
Küçük bir market olarak sadece poşet sattığım için mi GEKAP öderim?
Poşeti SİZ piyasaya ilk süren (üreten/ithal eden) değilseniz, GEKAP yükümlülüğü genellikle poşeti size tedarik eden üretici/ithalatçıya aittir; ancak bazı uygulamalarda bu yük fatura üzerinden size de yansıtılabilir, tedarikçinizle ve mali müşavirinizle teyit edin.