Son güncelleme:
KDV'de matrah nedir? Nelerin dahil, nelerin hariç olduğu
KDV matrahı, teslim veya hizmetin karşılığını oluşturan bedeldir; bu bedele ambalaj, nakliye, sigorta gibi teslimle ilgili yan giderler ve vade farkı gibi unsurlar dahil edilir, ancak teslimden sonra yapılan iskontolar ve KDV'nin kendisi matraha dahil edilmez.
5 bölüm · sık sorulan sorular · kaynaklar
Matrah temel tanımı
KDV Kanunu md. 20'ye göre matrah, teslim edilen mal veya yapılan hizmet karşılığında alınan veya borçlanılan bedeldir; bu bedel, para ile ölçülebilen her türlü değeri (nakit, mal, hizmet gibi) kapsar.
Matraha dahil olan unsurlar
- Ambalaj giderleri, sigorta, komisyon, nakliye gibi teslimle ilgili diğer giderler (bunlar alıcıya ayrıca fatura edilse de matraha dahildir)
- Vade farkı, fiyat farkı, kur farkı gibi, esas işlemle bağlantılı olarak sonradan ortaya çıkan ve işlem bedeline ait olan tutarlar
- Ambalaj maddeleri için alınan depozitolar, geri verilmeyeceği anlaşıldığında matraha dahil edilir
Matrahtan hariç tutulan (matraha dahil edilmeyen) unsurlar
- Teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden KDV'nin kendisi (KDV, KDV'nin matrahına girmez)
- Fatura ve benzeri belgelerde ayrıca gösterilen iskontolar (teslim anında veya öncesinde yapılan, ticari teamüle uygun iskontolar)
- Hesaplanan KDV'nin ayrıca gösterildiği hallerde, bu KDV tutarı
İskonto konusunda dikkat: iskonto teslimden SONRA yapılırsa (örneğin yıl sonu ciro primi gibi), bu durum ayrı bir değerlendirmeye tabi olabilir; teslim anında faturada gösterilen iskontolardan farklı ele alınır.
Pratik örnek
100.000 TL'lik bir mal satışında 2.000 TL nakliye ve 1.000 TL ambalaj gideri alıcıya ayrıca fatura edilse bile, KDV matrahı 103.000 TL olarak hesaplanır (tümü teslimle ilgili olduğu için). Satış anında faturada gösterilen %5'lik (5.000 TL) iskonto ise matrahtan düşülerek matrah 98.000 TL'ye iner.
Fatura ve KDV hesaplayıcısıyla ilişkisi
Bu kavramları pratikte uygulamak için KDV hesabı ve fatura hesabı araçlarına bakabilirsiniz; bu araçlar girdiğiniz matrah üzerinden KDV ve toplamı hesaplar, matrahın doğru belirlenmesi kullanıcının sorumluluğundadır.
İlgili özelgeler: Gelir İdaresi Başkanlığı'nın bu konudaki özelgelerini özelge arşivinde arayın veya konu derlemesini inceleyin.
Sık sorulan sorular
Nakliyeyi ayrı bir firma yapıp ayrı fatura etse matrah değişir mi?
Satıcının kendisi tarafından yüklenilip alıcıya aktarılan nakliye bedeli matraha dahil edilir; alıcının bağımsız olarak üçüncü bir nakliye firmasıyla doğrudan sözleşme yapması farklı değerlendirilebilir, somut durumu teyit edin.
Depozito her zaman matraha dahil mi?
Hayır; geri verilmesi beklenen (iade edilecek) ambalaj depozitoları matraha dahil edilmez. Geri verilmeyeceği anlaşılan depozitolar ise matraha girer.