Son güncelleme:
SGK borçlanması: hangi süreler borçlanılır? Başvuru ve ödeme (5510 md. 41)
5510 sayılı Kanunun 41. maddesi; ücretsiz doğum ve analık izni (üç defaya mahsus, doğumdan sonra iki yılı geçmemek üzere), askerlik, aylıksız izin, doktora/uzmanlık, avukatlık stajı, tutukluluk, grev-lokavt, kısmi süreli çalışma eksik süreleri gibi bazı süreleri borçlanmaya izin verir. Yazılı başvuru ve belirlenen günlük kazanç üzerinden hesaplanan primin borcun tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesi şarttır.
2 bölüm · sık sorulan sorular · kaynaklar
Hangi süreler borçlanılabilir? (md. 41/1)
- (a) Ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile kadın sigortalının üç defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla borçlanabileceği süreler (uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılmama ve çocuğun yaşaması şartıyla);
- (b) Er veya erbaş olarak silâh altında veya yedek subay/yedek astsubay okulunda geçen süreler (askerlik);
- (c) 4/c (memur) kapsamındakilerin personel mevzuatına göre aylıksız izin süreleri;
- (d) Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık için geçirilen normal öğrenim süreleri;
- (e) Sigortalı olmaksızın avukatlık stajı yapanların normal staj süreleri;
- (f) Sigortalı iken suçtan tutuklananlardan/gözaltına alınanlardan beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri;
- (g) Grev ve lokavtta geçen süreler; (h) hekimlerin fahrî asistanlıkta geçen süreleri;
- (ı) Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin açıkta geçirdikleri süreler;
- (i) 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışan sigortalıların, kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik süreleri (bu bendin yürürlüğünden sonraki sürelere ilişkin);
- (j) 1416 sayılı Kanuna göre yurt dışında okutulup mecburi hizmetini tamamlayanların 18 yaştan sonraki yurt dışı öğrenim süreleri.
Başvuru, hesap ve ödeme
- Kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talebi ve talep tarihinde 82. maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında kendilerince belirlenecek günlük kazanç esastır.
- Primler günlük kazancın (a) bendindeki doğum borçlanması için %32'si, diğerleri için %45'i üzerinden hesaplanır; (i) bendi kapsamında genel sağlık sigortası primi ödenmiş sürelere ilişkin borçlanma tutarı %39 oranı üzerinden hesaplanır (kanun metnine göre; oranlar Kanunla değişebilir, güncel metni kontrol edin).
- Borç, borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmelidir. Bir ay içinde ödenmeyen borçlanmalar için yeni başvuru şartı aranır; primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmaz.
- Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için borçlandırılma hâlinde sigortalılık başlangıcı, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülür; borçlanma ile aylığa hak kazanılırsa aylık, borcun ödendiği tarihi takip eden ay başından itibaren bağlanır.
Önemli: Bu sayfa 5510 sayılı Kanunun ilgili maddelerinin genel bir özetidir; hukuki veya mali görüş yerine geçmez. Kanun sık değişir (aylık, prim ve ceza tutarları her yıl güncellenir ve burada yazılmamıştır). 8.9.1999 öncesinde sigortalı olanlar ve diğer geçiş hükümleri için kanunun geçici maddelerine ve SGK duyurularına bakın; kendi durumunuz için SGK'ya veya yetkili bir mali müşavire/avukata danışın.
Güncel prim oranlarıPrim oranlarını ve prime esas kazanç sınırlarını görün.SGK prim oranları
Önemli: Bu sayfa genel bilgilendirmedir; mali, hukuki ve vergisel danışmanlık yerine geçmez. Tutarlar ve oranlar mevzuat değişikliğiyle güncellenir; 2026 değerleri kullanılmıştır.
Sık sorulan sorular
Askerlik borçlanması 5510'da var mı?
Evet; er veya erbaş olarak silâh altında veya yedek subay/astsubay okulunda geçen süreler borçlanılabilir (md. 41/b).
Doğum borçlanması kaç kez yapılır?
Kadın sigortalı üç defaya mahsus ve doğum tarihinden sonra iki yılı geçmemek kaydıyla borçlanabilir (md. 41/a).
Borç ne zamana kadar ödenmeli?
Borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde; ödenmezse yeni başvuru gerekir ve ödenmeyen süre hizmetten sayılmaz.
İlgili sayfalar
Malûllük aylığı şartları: %60 kayıp, 10 yıl sigortalılık ve 1800 gün prim (5510 md. 25-27)Çalışma gücünün en az %60'ını kaybedenler; en az 10 yıl sigortalılık ve 1800 gün prim şartıyla malûllük aylığı alabilir.Yaşlılık aylığı şartları: yaş, 9000 (7200) gün prim ve kademeli yaş tablosu (5510 md. 28)Kadın 58, erkek 60 yaş + 9000 gün (4/a için 7200 gün); yaş şartı 2036'dan itibaren kademeli olarak 65'e çıkar.Ölüm aylığı: dul ve yetim aylığı kimlere, hangi oranlarda bağlanır? (5510 md. 32-34)Sigortalı en az 1800 gün prim bildirmişse (4/a için 5 yıldır sigortalı + 900 gün) ölümünde hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanır.SGK primine esas kazanç (PEK) alt ve üst sınırı nedir?Primin hesaplandığı tavan ve taban kazanç.