Son güncelleme:
Şirket türleri: şahıs, limited ve anonim
Türkiye'de en yaygın üç yapı şahıs işletmesi, limited şirket ve anonim şirkettir. Aralarındaki başlıca farklar sermaye, sorumluluk, vergi türü ve kuruluş maliyetidir.
6 bölüm · sık sorulan sorular · kaynaklar
Karşılaştırma tablosu
| Şahıs işletmesi | Limited şirket (Ltd. Şti.) | Anonim şirket (A.Ş.) | |
|---|---|---|---|
| Tüzel kişilik | Yok (kişinin kendisi) | Var | Var |
| Asgari sermaye | Yok | 50.000 TL | 250.000 TL |
| Ortak/pay sahibi | Tek kişi | 1 - 50 ortak | 1 veya daha fazla pay sahibi |
| Sorumluluk | Şahsi malvarlığıyla sınırsız | Genel olarak sermaye payı ile sınırlı* | Genel olarak sermaye payı ile sınırlı* |
| Vergi türü | Gelir vergisi | Kurumlar vergisi | Kurumlar vergisi |
| Defter | Basit usul ya da bilanço/işletme hesabı | Bilanço esasına göre defter | Bilanço esasına göre defter |
| Kuruluş | Vergi dairesine bildirim | Esas sözleşme + ticaret sicil | Esas sözleşme + ticaret sicil |
| Yönetim | Sahibi | Müdür(ler) | Yönetim kurulu |
| Uygun olduğu durum | Küçük ve tek kişilik iş | KOBİ, ortaklı ya da tek ortaklı ticaret | Büyük ölçek, yatırımcı ya da halka arz hedefi |
* Vergi ve SGK borçları, yöneticilerin kusurlu davranışı gibi bazı durumlarda yöneticiler ya da ortaklar da sorumlu tutulabilir. Ayrıntı için mali müşavir ya da avukata danışın.
Şahıs işletmesi
Tüzel kişiliği olmayan, işi yapan kişinin kendi adına yürüttüğü yapıdır. Kuruluşu en kolayıdır; sermaye şartı yoktur. Karşılığında işletmenin borçlarından kişi kendi malvarlığıyla sorumludur. Kazanç gelir vergisine tabidir (artan oranlı tarife). Küçük esnaf için "basit usul" gibi daha hafif defter ve beyan düzenleri bulunur; şartları her yıl değişebilir.
Limited şirket
En çok tercih edilen şirket türüdür. Bir veya birden fazla ortakla kurulabilir (en çok 50). Ortaklar şirket borçlarından genel olarak koydukları sermaye payı kadar sorumludur. Kazanç kurumlar vergisine tabidir; kâr ortaklara dağıtılırsa ayrıca stopaj vardır. Ortaklık payının devri noterde ve ticaret siciline tescil ile yapılır, bu yüzden anonim şirkete göre biraz daha bağlayıcıdır.
Anonim şirket
Sermayesi paylara bölünmüş şirkettir. Pay devri esas sözleşmede aksi yazılmadıkça serbesttir; yönetim kurulu ve genel kurul gibi organları vardır. Yatırımcı alma, hisse devri ve ileride halka arz düşünen işletmeler için uygundur. Asgari sermaye limited şirkete göre yüksektir ve kuruluş işlemleri daha ayrıntılıdır.
Asgari sermaye tutarları
7511 sayılı Kanunla Türk Ticaret Kanunu'na eklenen düzenleme gereği anonim şirketlerde asgari sermaye 250.000 TL, limited şirketlerde 50.000 TL'dir. Kayıtlı sermaye sistemini kabul eden, halka açık olmayan anonim şirketlerde başlangıç sermayesi 500.000 TL'dir.
Tutarlar mevzuat değişikliğiyle güncellenebilir; kuruluştan önce Ticaret Bakanlığı ve ticaret sicil müdürlüğünden güncel rakamı teyit edin.
Hangisi bana uygun?
- Tek kişi, düşük risk, hızlı başlangıç: şahıs işletmesi.
- Sorumluluğu sınırlamak, ortaklarla çalışmak, kurumsal görünüm: limited şirket.
- Yatırımcı almak, büyümek, pay devrini kolaylaştırmak: anonim şirket.
Vergi yükü ve kuruluş maliyeti işin türüne ve kâr düzeyine göre değişir; karar vermeden önce mali müşavirinizle sayısal bir karşılaştırma yapmanız önerilir. Bu sitedeki hesaplayıcılar (ör. Gelir vergisi ↔ Kurumlar vergisi karşılaştırması) bu konuda ön fikir vermeye yardımcı olur.
Sık sorulan sorular
Limited şirket mi anonim şirket mi daha avantajlı?
Hangisinin avantajlı olduğu hedefe bağlıdır. Küçük ve orta ölçekli işler için limited şirket daha sade ve ucuzdur; yatırımcı almayı ve hisse devrini kolaylaştırmak isteyenler için anonim şirket uygundur.
Şahıs işletmesinde sermaye gerekir mi?
Hayır, şahıs işletmesi için kanunen asgari sermaye şartı yoktur; ancak işletme borçlarından kişi kendi malvarlığıyla sorumludur.
Tek kişi şirket kurabilir mi?
Evet. Hem limited hem anonim şirket tek ortak ya da tek pay sahibiyle kurulabilir.