Son güncelleme:
Vergi cezalarında tekerrür, fiil ayrılığı ve suçlarda birleşme (VUK 337, 339, 340)
Cezası kesinleşen mükellefe belirli süre içinde yeniden ceza kesilirse, tekerrür nedeniyle vergi ziyaı cezası %50, usulsüzlük cezası %25 oranında artırılır. Artırım, kesinleşen cezadan fazla olamaz.
3 bölüm · sık sorulan sorular · kaynaklar
Tekerrür (madde 339)
Vergi ziyaına sebebiyet vermekten veya usulsüzlükten dolayı ceza kesilen ve cezası kesinleşenlere, aşağıdaki süreler içinde tekrar ceza kesilmesi hâlinde ceza artırılarak uygulanır:
| Ceza türü | Tekerrür süresi | Artırım |
|---|---|---|
| Vergi ziyaı cezası | Cezanın kesinleştiği tarihi izleyen günden itibaren beşinci yılın isabet ettiği takvim yılının sonuna kadar | %50 |
| Usulsüzlük cezası | Cezanın kesinleştiği tarihi izleyen günden itibaren ikinci yılın isabet ettiği takvim yılının sonuna kadar | %25 |
Artırım tutarı, kesinleşen cezadan (kesinleşen birden fazla ceza varsa tutar itibarıyla en yükseğinden) fazla olamaz. Süreler hesaplanırken artırıma esas alınan cezaların kesinleşme tarihi dikkate alınır. Bu düzenleme 26/10/2021 tarihinde yürürlüğe giren 7338 sayılı Kanunla yapılmıştır; hesaplayıcımızdaki vergi ziyaı modülü bu sınırı uygular (bkz. vergi ziyaı cezası hesaplama).
Fiil ayrılığı (madde 337)
Ayrı ayrı yapılmış vergi ziyaı veya usulsüzlüklerden dolayı ayrı ayrı ceza kesilir. Şu kadar ki, 352. maddede yazılı usulsüzlüklerden aynı takvim yılı içinde aynı nevi birden fazla yapılırsa, birincisine ait cezanın dörtte biri her bir fazla fiil için kesilir. Aynı nevi usulsüzlük, fiillerin 352. maddede gösterilen derece ve fıkralar itibarıyla birbirine uygun olmasıdır. Yani aynı yıl içinde aynı türden tekrarlanan usulsüzlüklerde ikinci ve sonrakiler için tam ceza yerine dörtte bir ceza kesilir.
Suçlarda birleşme (madde 340)
VUK'ta yazılı vergi ziyaı cezası ve usulsüzlük cezaları ile 359. maddede (kaçakçılık) ve diğer kanunlarda yazılı cezalar; içtima ve tekerrür hükümleri bakımından birleştirilemez. Vergi cezasıyla cezalandırılan fiiller aynı zamanda 359. maddeye göre suç teşkil ederse, vergi cezası kesilmesi madde hükmüne göre soruşturma yapılmasına engel olmaz. Kaçakçılık hükümleri için kaçakçılık suçları sayfasına bakın.
Kanunun 338 (iştirak), 346 (teşvik), 347 (yardım), 348 (kusurun tarifi) ve 349 (ağır kusurda ceza) maddeleri mülgadır (yürürlükten kaldırılmıştır); eski kaynaklarda bu maddelere yapılan atıflar güncel değildir.
Sık sorulan sorular
Tekerrür cezayı ne kadar artırır?
Vergi ziyaı cezasında %50, usulsüzlük cezasında %25; artırım kesinleşen cezadan fazla olamaz.
Tekerrür süresi ne zaman başlar?
Cezanın kesinleştiği tarihi izleyen günden itibaren; vergi ziyaında beşinci yılın, usulsüzlükte ikinci yılın isabet ettiği takvim yılının sonuna kadar sürer.
Aynı yıl içinde aynı usulsüzlüğü birkaç kez yaparsam?
Aynı nevi usulsüzlüklerde birincisine tam ceza, sonrakilerin her biri için birincisinin dörtte biri kesilir (madde 337).