Son güncelleme:
Vergi mahremiyeti nedir? Kimler sır saklamak zorunda, ihlalin sonucu ne?
Vergi mahremiyeti, vergi işleriyle uğraşan görevlilerin mükelleflerin şahıslarına, hesap durumlarına ve işlerine ilişkin öğrendikleri sırları ifşa edememesidir. Kanun bazı bilgilerin (matrah ve vergi tutarı gibi) ilanına ayrıca izin verir; ihlal Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre cezalandırılır.
3 bölüm · sık sorulan sorular · kaynaklar
Kimler bağlı? (madde 5)
Aşağıdakiler görevleri dolayısıyla, mükellefin ve mükellefle ilgili kimselerin şahıslarına, muamele ve hesap durumlarına, işlerine, işletmelerine, servetlerine veya mesleklerine ilişkin öğrendikleri sırları veya gizli kalması gereken diğer hususları ifşa edemez ve kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına kullanamaz:
- Vergi muameleleri ve incelemeleriyle uğraşan memurlar,
- Vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıştay'da görevli olanlar,
- Vergi kanunlarına göre kurulan komisyonlara katılanlar,
- Vergi işlerinde kullanılan bilirkişiler.
Bu yasak, söz konusu kimseler görevlerinden ayrılsalar dahi devam eder.
Açıklanabilen veya ilan edilen bilgiler
Kanun, vergi güvenliğini sağlamak amacıyla bazı bilgilerin ilanına izin verir:
- Gelir vergisi mükelleflerinin yıllık gelir vergisi, sermaye şirketlerinin kurumlar vergisi beyannamelerinde gösterdikleri matrahlar (zarar dahil) ve beyanları üzerinden tarh olunan gelir ve kurumlar vergileri ile mükelleflerin ad ve unvanları, bağlı oldukları vergi dairelerince beyannamelerin verildiği yıl içinde dairenin uygun yerlerine asılacak cetvellerle ilan olunur.
- Mükelleflerin vergi tarhına esas olan beyanları, kesinleşen vergi ve cezaları ile vadesi geçtiği hâlde ödenmemiş vergi ve ceza miktarları Maliye Bakanlığınca açıklanabilir.
İhlalin sonucu (madde 362-363)
Vergi mahremiyetine uymaya mecbur olanlardan bu mahremiyeti ihlal edenler, Türk Ceza Kanunu'nun 239. maddesi hükümlerine göre cezalandırılır (madde 362). Ayrıca Kanun'un 6. maddesinin son fıkrası gereği, mükelleflerin vergi kanunlarının uygulanmasıyla ilgili hesap, yazı ve diğer özel işlerini yapmaları yasaklanan memurlardan yasağa aykırı hareket edenler Türk Ceza Kanunu'nun 257. maddesine göre cezalandırılır (madde 363).
Mükellef haklarının genel çerçevesi için vergi incelemesi ve mükellef hakları sayfasına bakın.
Sık sorulan sorular
Vergi dairesi memuru borcumu başkasına söyleyebilir mi?
Hayır; vergi mahremiyeti gereği memurlar mükellefin hesap durumuna ve işlerine ilişkin öğrendikleri sırları ifşa edemez. Kanundaki açıklama ve ilan yetkileri (ör. matrah cetvelleri, vadesi geçmiş borç miktarlarının Bakanlıkça açıklanabilmesi) ayrıdır.
Beyan ettiğim matrah ilan edilir mi?
Kanuna göre gelir vergisi mükelleflerinin yıllık beyannamedeki matrahları ile sermaye şirketlerinin kurumlar vergisi matrahları, ad ve unvanlarıyla vergi dairelerinde ilan edilir.
Mahremiyeti ihlal edene ne olur?
Türk Ceza Kanunu'nun 239. maddesine göre cezalandırılır.