Son güncelleme:
150 İlk Madde ve Malzeme hesabı nedir? Nasıl çalışır?
İlk madde ve malzeme hesabı, üretimde kullanılmak üzere alınan hammadde ve yardımcı malzemeleri izler.
6 bölüm · sık sorulan sorular · kaynaklar
150 İlk Madde ve Malzeme hesabı nedir?
İlk madde ve malzeme hesabı, üretim yapan işletmenin satın aldığı ve henüz üretime sevk etmediği hammadde, yardımcı madde ve malzeme stokunu gösterir. Alımlar maliyet bedeliyle (KDV hariç) bu hesaba, üretime verilen kısım ise 7. sınıfta maliyet hesaplarına aktarılır.
Hesabın niteliği: 150 İlk Madde ve Malzeme hesabı aktif (varlık) niteliğindedir: borçlandırıldığında artar, alacaklandırıldığında azalır ve normal olarak borç bakiyesi verir. Bilançoda veya gelir tablosunda "Stoklar" grubunda yer alır.
Hangi durumlarda borçlandırılır?
- Hammadde ve malzeme alışı (KDV hariç maliyet bedeli)
- Üretimden artan malzemenin depoya iadesi
- Sayım fazlası
Hangi durumlarda alacaklandırılır?
- Malzemenin üretime verilmesi (710 ve ilgili maliyet hesapları)
- Alış iadesi
- Sayım noksanı
Yevmiye kaydı örnekleri
1. Hammadde alımı. İşletme 40.000 TL tutarında hammaddeyi KDV (%20) ile birlikte vadeli satın alır.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 150 İlk Madde ve Malzeme | 40.000,00 TL | |
| 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi | 8.000,00 TL | |
| 320 Satıcılar | 48.000,00 TL | |
| Toplam | 48.000,00 TL | 48.000,00 TL |
2. Üretime sevk. Depodan 25.000 TL'lik hammadde üretime verilir.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri | 25.000,00 TL | |
| 150 İlk Madde ve Malzeme | 25.000,00 TL | |
| Toplam | 25.000,00 TL | 25.000,00 TL |
Dikkat edilecek noktalar
Stoklar dönem sonunda sayılmalı ve kayıtlı bakiyeyle karşılaştırılmalıdır. Stok maliyeti, alış bedeline ve alışla ilgili masraflara (nakliye, gümrük gibi) göre bulunur. Değerleme yöntemi (ör. ağırlıklı ortalama) tutarlı uygulanmalıdır.
İlgili hesaplar ve rehberler
Birlikte sık kullanılan hesaplar:
Sık sorulan sorular
150 hesabı yalnızca üretim yapanlar için mi?
Evet, genellikle üretim yapan işletmeler kullanır. Alıp satan işletmeler ticari malları 153 hesabında izler.
KDV maliyete eklenir mi?
İndirilebilir KDV, 191 hesabına yazılır ve maliyete eklenmez. KDV indirimi yapılamıyorsa maliyete dahil edilebilir.