Son güncelleme:
500 Sermaye hesabı nedir? Nasıl çalışır?
Sermaye hesabı, şirket ortaklarının işletmeye koymayı taahhüt ettiği ve ticaret siciline tescil edilen sermayeyi gösterir.
6 bölüm · sık sorulan sorular · kaynaklar
500 Sermaye hesabı nedir?
Sermaye hesabı, şirketin esas sözleşmesinde belirtilen ve ticaret siciline tescil edilen sermaye tutarını gösterir. Ortakların taahhüt ettiği sermayenin tamamı bu hesapta görünür; henüz ödenmemiş kısım ise 501 Ödenmemiş Sermaye hesabıyla düzeltilir. Şirketin sermayesi, şirket türüne göre belirlenen yasal asgari tutarın altında olamaz.
Hesabın niteliği: 500 Sermaye hesabı pasif (kaynak) niteliğindedir: alacaklandırıldığında artar, borçlandırıldığında azalır ve normal olarak alacak bakiyesi verir. Bilançoda veya gelir tablosunda "Ödenmiş Sermaye" grubunda yer alır.
Hangi durumlarda borçlandırılır?
- Sermaye azaltımı
- Zararların sermayeden karşılanması gibi sermayeyi azaltan işlemler
Hangi durumlarda alacaklandırılır?
- Şirket kuruluşunda taahhüt edilen sermaye
- Sermaye artırımı (nakit, iç kaynak veya alacakların sermayeye eklenmesi)
Yevmiye kaydı örnekleri
1. Şirket kuruluşu. Ortaklar 500.000 TL sermaye taahhüt eder; 300.000 TL'sini şimdi ödeyip kalanı daha sonra ödeyeceklerdir.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 102 Bankalar | 300.000,00 TL | |
| 501 Ödenmemiş Sermaye (-) | 200.000,00 TL | |
| 500 Sermaye | 500.000,00 TL | |
| Toplam | 500.000,00 TL | 500.000,00 TL |
2. Kalan sermayenin ödenmesi. Ortaklar taahhüt ettikleri kalan sermayeyi ödeyince.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 102 Bankalar | 200.000,00 TL | |
| 501 Ödenmemiş Sermaye (-) | 200.000,00 TL | |
| Toplam | 200.000,00 TL | 200.000,00 TL |
3. İç kaynakla sermaye artırımı. Geçmiş yıl kârlarından 100.000 TL sermayeye eklenir.
| Hesap | Borç | Alacak |
|---|---|---|
| 570 Geçmiş Yıllar Karları | 100.000,00 TL | |
| 500 Sermaye | 100.000,00 TL | |
| Toplam | 100.000,00 TL | 100.000,00 TL |
Dikkat edilecek noktalar
Sermaye artırımı ve azaltımı, esas sözleşme değişikliği ve ticaret siciline tescil gerektirir. Şirket türüne göre asgari sermaye ve ödeme koşulları değişir; güncel tutarlar için şirket türleri rehberine ve ticaret mevzuatına bakın. Ortağın işletmeye getirdiği her para sermaye değildir; borç olarak getirilen tutar 331'de izlenir.
İlgili hesaplar ve rehberler
Birlikte sık kullanılan hesaplar:
- 501 Ödenmemiş Sermaye (-)
- 331 Ortaklara Borçlar
- 570 Geçmiş Yıllar Karları
- 520 Hisse Senetleri İhraç Primleri
Konuyla ilgili diğer rehberler:
Sık sorulan sorular
Sermaye ile ortaklara borç aynı mı?
Hayır. Sermaye şirketin özkaynağıdır ve geri ödenmez; ortağa borç ise geri ödenmesi gereken yabancı kaynaktır (331).
Sermaye artırımı nasıl yapılır?
Ortakların yeni nakit koymasıyla veya iç kaynakların (yedek, geçmiş yıl kârı) sermayeye eklenmesiyle yapılır; her durumda esas sözleşme değişir ve tescil edilir.