Denetimde Örneklem Büyüklüğü Hesaplama
Parasal birim örneklemesinde (MUS) örneklem büyüklüğü ve örnekleme aralığı · Poisson güven katsayısı · beklenen yanlışlıkla
Denetimde Örneklem Büyüklüğü Hesaplama aracı ne yapar?
Bu araç şu konuları kapsar:
- Parasal birim örneklemesinde (MUS) örneklem büyüklüğü ve örnekleme aralığı
- Poisson güven katsayısı
- beklenen yanlışlıkla
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz tutarlar sunucuya gönderilmez. Sonuç, dayanak notlarıyla birlikte gelir ve PDF ya da Excel olarak alınabilir.
Bu araçta kullanılan güncel veriler
- Poisson güven katsayıları (hesaplanır)
Girmeniz gereken bilgiler
- Ana kütle tutarı (kayıtlı değer, TL)
- Örneklemin seçileceği hesap bakiyesi ya da işlem sınıfının toplam kayıtlı değeri; tek tek incelenecek büyük kalemler çıkarılmış olarak.
- Tolere edilebilir yanlışlık (TL)
- Genellikle performans önemliliği ya da ondan düşük bir tutar.
- Beklenen yanlışlık (TL)
- Önceki denetimlere ve risk değerlendirmesine göre ana kütlede beklediğiniz toplam yanlışlık. Arttıkça örneklem büyür.
- Güven düzeyi (%)
- Önemli yanlışlık riski yükseldikçe daha yüksek güven düzeyi seçilir. Seçenekler: %80; %85; %90; %95; %97,5; %99.
Dayanak ve açıklamalar
- Yöntem: parasal birim örneklemesi (monetary unit sampling), Poisson yaklaşımı. Örneklem = ana kütle × λ ÷ tolere edilebilir yanlışlık; λ, Poisson dağılımında "en çok k hata görülme olasılığı = 1 − güven düzeyi" eşitliğini sağlayan katsayıdır. Beklenen yanlışlık varsa k = örneklem × beklenen yanlışlık ÷ ana kütle olur ve hesap yinelemeli çözülür.
- Sıfır hata katsayıları: %90 → 2,3026, %95 → 2,9957, %99 → 4,6052 (= −ln(1 − güven)). Bir hata için %95 → 4,7439, iki hata için 6,2958; araç bu değerleri sayısal olarak hesaplar.
- Seçim: sistematik seçimde rastgele bir başlangıç noktasından itibaren her örnekleme aralığında bir parasal birim seçilir; o birimi içeren kalem incelenir. Kayıtlı değeri örnekleme aralığından büyük kalemler kesin seçilir; bunları ana kütleden ayırıp tek tek incelemek yaygın uygulamadır.
- BDS 530 "Bağımsız Denetimde Örnekleme": denetçi örnekleme riskini kabul edilebilir düşük bir seviyeye indirmeye yetecek örneklem büyüklüğüne karar verir (paragraf 7); bu karar istatistiki formülle ya da mesleki muhakemeyle verilebilir ve standart belirli bir formülü zorunlu tutmaz (A11; etkileyen faktörler Ek 2 ve Ek 3). Bu araç bir istatistiki yöntemi uygular; denetim metodolojinizdeki tabloyla küçük farklar çıkabilir.
- Örneklem kalemlerinde bulunan yanlışlıkların ana kütleye yansıtılması (üst yanlışlık sınırı hesabı) bu araçta yoktur.
Sık sorulan sorular
Denetimde Örneklem Büyüklüğü Hesaplama nasıl yapılır?
Araçtaki forma Ana kütle tutarı, Tolere edilebilir yanlışlık, Beklenen yanlışlık, Güven düzeyi bilgilerini girin; sonuç anında, dayanak notlarıyla birlikte görünür. Sonucu PDF olarak kaydedebilir ya da Excel olarak indirebilirsiniz. Konunun ayrıntılı anlatımı için aşağıdaki rehbere bakabilirsiniz.
Denetimde Örneklem Büyüklüğü Hesaplama için hangi bilgiler gerekir?
Araçta şu alanlar bulunur: Ana kütle tutarı (kayıtlı değer, TL); Tolere edilebilir yanlışlık (TL); Beklenen yanlışlık (TL); Güven düzeyi (%). Her alanın açıklaması form içinde ve bu sayfadaki "Girmeniz gereken bilgiler" bölümünde yer alır.
Denetimde Örneklem Büyüklüğü Hesaplama aracında hangi güncel veriler kullanılır?
Poisson güven katsayıları (hesaplanır). Bu değerler araçta otomatik uygulanır; ilgili tebliğ, genelge ya da kararla değiştiğinde güncellenir. Güncellenmesi gereken bir veri eskimişse araç bunu sonucun üstünde ve çıktılarda uyarır.
Sonuçlar resmî midir?
Hayır; sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır. Beyanname, bordro ve ödeme işlemlerinde güncel mevzuat, tebliğ ve ilgili kurumun ekranları ayrıca kontrol edilmelidir. Her sonucun altındaki "Dayanak ve açıklamalar" bölümü hangi hükme dayanıldığını gösterir.
Girdiğim bilgiler bir yere gönderiliyor mu?
Hayır. Hesaplamalar tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz tutarlar ve tarihler sunucuya gönderilmez. Kolaylık için son girdiler yalnızca bu cihazın tarayıcı belleğinde saklanır; tarayıcı verilerini silerek kaldırabilirsiniz.
İlgili rehber, özelge ve araçlar
Örneklem Büyüklüğü Hesaplama: Parasal Birim Örneklemesi (MUS) Formül, örnek ve dikkat edilecek noktalar rehberde.
İlgili özelgeler
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın bu konudaki özelgelerini özelge arşivinde arayabilir.
- Denetimde Önemlilik Hesaplama (BDS 320)Bir bütün olarak finansal tablolar için önemlilik, performans önemliliği ve bariz…
- Bağımsız Denetime Tabi Olma KontrolüAktif toplamı, net satış ve çalışan sayısıyla şirketin bağımsız denetime girip girmediği…
- Finansal Oran AnaliziLikidite, mali yapı, kârlılık ve faaliyet oranları · nakit dönüşüm süresi · bilanço…
- Sermaye Kaybı ve Borca Batıklık (TTK 376)TTK md. 376 ("teknik iflas"): zararın sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamına oranı …
- Mali Kâr Tablosu ve Kurumlar Vergisi MatrahıTicari kârdan kurumlar vergisi matrahına: KKEG, istisnalar, geçmiş yıl zararları…
- Ar-Ge İndirimi Denetim Kontrol ListesiAr-Ge ve tasarım indirimi ile personel teşviklerinin kanun şartlarına uygunluğu · 5746…