Defter Tutma Usulü Belirleme
İşletme hesabı mı bilanço esası mı? VUK 177 hadleri ve 180. madde sınıf değiştirme kuralları
Defter Tutma Usulü Belirleme aracı ne yapar?
İşletme hesabı mı bilanço esası mı? VUK 177 hadleri ve 180. madde sınıf değiştirme kuralları.
Hesap tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz tutarlar sunucuya gönderilmez. Sonuç, dayanak notlarıyla birlikte gelir ve PDF ya da Excel olarak alınabilir.
Bu araçta kullanılan güncel veriler
- 2026 hadleri: alış ₺2.500.000,00, satış ₺3.500.000,00, hasılat ₺1.200.000,00
- VUK 177, 180
Girmeniz gereken bilgiler
- Mükellef türü
- Seçenekler: Gerçek kişi (şahıs işletmesi) / adi ortaklık; Sermaye şirketi, kooperatif, kollektif veya komandit şirket.
- Şu an tuttuğunuz defter
- Seçenekler: İşletme hesabı (II. sınıf tüccar); Bilanço esası (I. sınıf tüccar).
- Faaliyet türü
- Seçenekler: Mal alım-satımı (VUK 177/1); Hizmet / imalat dışı diğer işler (VUK 177/2); İkisi birlikte (VUK 177/3).
- Son tamamlanan / değerlendirilen dönem
- Seçenekler: 2026 iş hacmi → 2027 defteri; 2025 iş hacmi → 2026 defteri.
- Yıllık alış tutarı (KDV hariç, TL)
- Yıllık satış tutarı (KDV hariç, TL)
- Yıllık gayrisafi iş hasılatı (KDV hariç, TL)
Dayanak ve açıklamalar
- VUK 177: mal alım-satımında yıllık alış VEYA satış haddi, diğer işlerde gayrisafi iş hasılatı, ikisi birlikte yapılıyorsa iş hasılatının 5 katı ile satışların toplamı (alış haddiyle) kıyaslanır. Her dönemin iş hacmi o yılın hadleriyle karşılaştırılır; tutarlar KDV hariçtir.
- İşletmeden bilançoya geçiş (VUK 180/b): bir dönemde hadler %20'den fazla aşılırsa ya da arka arkaya iki dönem aşılırsa, izleyen dönem başından bilanço esasına geçmek zorunludur.
- Bilançodan işletmeye geçiş (VUK 180/a) isteğe bağlıdır: bir dönem hadlerin %20'den fazla altında kalınırsa ya da arka arkaya üç dönem had altında kalınırsa izleyen dönem başından geçilebilir.
- İşletme hesabındaki mükellef dilerse bilanço esasına geçebilir (VUK 181). Sınıf dönem içinde değiştirilemez; geçiş yeni hesap döneminin başından olur. Basit usul, serbest meslek ve zirai işletmeler bu hesabın kapsamı dışındadır.
- Hadler ikincil kaynaklardan alınmıştır (2026, 2025, 2024); resmî tebliğ metninden teyit edin.
Sık sorulan sorular
Defter Tutma Usulü Belirleme nasıl yapılır?
Araçtaki forma Mükellef türü, Şu an tuttuğunuz defter, Faaliyet türü, Son tamamlanan / değerlendirilen dönem, Yıllık alış tutarı ve diğer bilgilerini girin; sonuç anında, dayanak notlarıyla birlikte görünür. Sonucu PDF olarak kaydedebilir ya da Excel olarak indirebilirsiniz. Konunun ayrıntılı anlatımı için aşağıdaki rehbere bakabilirsiniz.
Defter Tutma Usulü Belirleme için hangi bilgiler gerekir?
Araçta şu alanlar bulunur: Mükellef türü; Şu an tuttuğunuz defter; Faaliyet türü; Son tamamlanan / değerlendirilen dönem; Yıllık alış tutarı (KDV hariç, TL); Yıllık satış tutarı (KDV hariç, TL); Yıllık gayrisafi iş hasılatı (KDV hariç, TL). Her alanın açıklaması form içinde ve bu sayfadaki "Girmeniz gereken bilgiler" bölümünde yer alır.
Defter Tutma Usulü Belirleme aracında hangi güncel veriler kullanılır?
2026 hadleri: alış ₺2.500.000,00, satış ₺3.500.000,00, hasılat ₺1.200.000,00; VUK 177, 180. Bu değerler araçta otomatik uygulanır; ilgili tebliğ, genelge ya da kararla değiştiğinde güncellenir. Güncellenmesi gereken bir veri eskimişse araç bunu sonucun üstünde ve çıktılarda uyarır.
Sonuçlar resmî midir?
Hayır; sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır. Beyanname, bordro ve ödeme işlemlerinde güncel mevzuat, tebliğ ve ilgili kurumun ekranları ayrıca kontrol edilmelidir. Her sonucun altındaki "Dayanak ve açıklamalar" bölümü hangi hükme dayanıldığını gösterir.
Girdiğim bilgiler bir yere gönderiliyor mu?
Hayır. Hesaplamalar tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz tutarlar ve tarihler sunucuya gönderilmez. Kolaylık için son girdiler yalnızca bu cihazın tarayıcı belleğinde saklanır; tarayıcı verilerini silerek kaldırabilirsiniz.
İlgili rehber, özelge ve araçlar
Defter Tutma Hadleri 2026: İşletme mi Bilanço mu? (VUK 177-180) Formül, örnek ve dikkat edilecek noktalar rehberde.
Bu konudaki diğer rehberler
- Ticari kazanç nedir? Bilanço ve işletme hesabı esasında tespit
- Defter ve belgeleri muhafaza süresi: 5 yıl, defter tutmayanların ödevi ve ibraz zorunluluğu
- e-Defter uygulamasına geçiş zorunluluğu: kimler e-Defter tutmak zorunda?
İlgili özelgeler
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın bu konudaki özelgelerini özelge arşivinde arayabilir ya da konu sayfalarına göz atabilirsiniz: Defter tutma usulü (işletme / bilanço) ve sınıf değiştirme.
- Gelir Vergisi mi Kurumlar Vergisi mi? KarşılaştırmaGelir vergisi (dilimli) ve kurumlar vergisi karşılaştırması · istisna, geçmiş yıl zararı…
- Geçici Vergi HesaplamaKümülatif dönem matrahından geçici vergi · gelir vergisi (%15) ve kurumlar vergisi (%25)
- İhracat ve Üretim Kazancı KV İndirimi Hesaplamaİhracat kazancına 5 puan, üretim kazancına 1 puan (2027'den itibaren %12,5) indirimli…
- Asgari Kurumlar Vergisi HesaplamaKVK 32/C: hesaplanan kurumlar vergisi, ticari kâr + KKEG tutarının %10'undan az olamaz
- Ar-Ge ve Tasarım İndirimi Hesaplama5746 s. Kanun: Ar-Ge/tasarım harcamalarının %100'ü kurum kazancından indirilir · vergi…
- Ar-Ge Personeli Teşvik HesaplamaGelir vergisi stopajı teşviki (%80/%90/%95), SGK işveren hissesinin yarısı ve damga…
- Basit Usul Tespiti HesaplamaBasit usulde kalabilir mi, gerçek usule geçmeli mi? GVK 47-48 hadleri ve 10380 sayılı…
- Değer Artışı Kazancı HesaplamaGVK mük. md. 80-81: gayrimenkul/ortaklık payı satışı · 5 yıl kuralı · Yİ-ÜFE…